Dossier Palestyna

Dossier Palestyna

--- title: Dossier Palestyna subtitle: Ofiary, raporty, polskie postępowania author: sypian.ski lang: pl rights: CC BY-SA 4.0 publisher: sypian.ski ---

Dossier Palestyna

źródła, raporty, postępowania, książki, filmy

Rejestr materiałów dokumentujących ofiary w Strefie Gazy i na Zachodnim Brzegu — dane, ustalenia organizacji praw człowieka, polskie postępowania karne oraz polskojęzyczna literatura i kino.

↓ pobierz całość jako EPUB

Raporty o ludobójstwie w Gazie

kluczowe ustalenia organizacji praw człowieka i ONZ

Zbiór najważniejszych raportów dokumentujących zbrodnie wojenne, akty ludobójstwa i naruszenia prawa humanitarnego w Strefie Gazy i na Zachodnim Brzegu.

Konsensus ustaleń · stan na VI 2026

Ludobójstwo lub akty ludobójstwa w Strefie Gazy

Definicja prawna

Ludobójstwo — Konwencja ONZ o zapobieganiu i karaniu zbrodni ludobójstwa (1948, art. II) definiuje je jako jeden z czynów popełnionych w zamiarze zniszczenia w całości lub w części grupy narodowej, etnicznej, rasowej lub religijnej: (a) zabójstwa członków grupy; (b) spowodowanie poważnego uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia psychicznego; (c) rozmyślne stwarzanie warunków obliczonych na fizyczne zniszczenie grupy; (d) stosowanie środków zmierzających do uniemożliwienia urodzin w grupie; (e) przymusowe przekazywanie dzieci grupy do innej grupy.

Kluczowym znamieniem strony podmiotowej jest dolus specialis — szczególny zamiar zniszczenia grupy jako takiej. Państwa-strony Konwencji (w tym Polska od 1950 r.) zobowiązane są do zapobiegania i karania ludobójstwa (art. I), niezależnie od miejsca popełnienia czynu. Te same czyny stanowią ludobójstwo również w rozumieniu art. 6 Statutu Rzymskiego MTK (1998) i art. 118 polskiego kodeksu karnego.

Lemkin Institute for Genocide Prevention

amerykański instytut badawczy nazwany imieniem Raphaela Lemkina — prawnika, który stworzył pojęcie „ludobójstwa".

Brooklyn · grudzień 2023

Lemkin Institute uważa, że odwet Izraela na Palestyńczykach stanowi nie tylko zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości, lecz także ludobójstwo. […] Tym, co wyróżnia atak Izraela na Palestyńczyków — szczególnie w Gazie, ale od 7 października także na Zachodnim Brzegu — jest jawnie ludobójczy język używany na niemal wszystkich szczeblach izraelskiego społeczeństwa. […] Trwające zabijanie Palestyńczyków przez Izrael stanowi, jak wyjaśniliśmy, ludobójstwo w rozumieniu art. II lit. b i c Konwencji o ludobójstwie. […] Izrael jest państwem ludobójczym, które musi zostać przywrócone w ramy rządów prawa.

(zdania ze stanowiska online — sekcje wstępna, o języku ludobójczym i konkluzja)

strona stanowiska

Specjalna Sprawozdawczyni ONZ ds. okupowanych terytoriów palestyńskich — Francesca Albanese

niezależny ekspert mianowany przez Radę Praw Człowieka ONZ; mandat: sytuacja praw człowieka na terytoriach palestyńskich od 1967 r.

A/HRC/55/73 · marzec 2024

Kontekst, fakty i analiza przedstawione w niniejszym raporcie prowadzą do wniosku, że istnieją uzasadnione podstawy, by uznać, że próg wskazujący na popełnienie ludobójstwa przez Izrael został osiągnięty. W szerszym ujęciu wskazują również, że działania Izraela kierowane są ludobójczą logiką, integralną dla jego osadniczo-kolonialnego projektu w Palestynie — sygnalizując zapowiedzianą tragedię.

(str. 2, § 7 w PDF raportu)

Spełnione 3 z 5 czynów Konwencji (art. II): lit. a — zabójstwa członków grupy; lit. b — ciężkie uszkodzenia ciała lub umysłu; lit. c — stwarzanie warunków mogących doprowadzić do zniszczenia fizycznego.

Państwa-strony Konwencji zobowiązane do zapobiegania i karania (art. I) — w tym poprzez embargo na broń i sankcje.

Wezwanie do natychmiastowego zawieszenia broni i objęcia Izraela jurysdykcją MTK i MTS.

strona raportu PDF683 KB EPUB48 KB

Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości — sprawa RPA p. Izraelowi

główny organ sądowy ONZ (Haga, 1945); rozpatruje spory między państwami. Sprawa nr 192 wniesiona przez Republikę Południowej Afryki na podstawie Konwencji o ludobójstwie.

środki tymczasowe · styczeń 2024

Trybunał uznał prawa dochodzone przez RPA na podstawie Konwencji o ludobójstwie za prawdopodobne (plausible) — wystarczająco, by orzec środki tymczasowe nakazujące Izraelowi zapobiec aktom ludobójstwa.

26 I 2024 · pierwsze środki: zapobiec aktom ludobójstwa, ukarać podżeganie, zachować dowody, umożliwić pomoc humanitarną.

28 III 2024 · drugie środki: zapewnić bez zwłoki pomoc humanitarną i podstawowe usługi w skali masowej.

24 V 2024 · trzecie środki: wstrzymać ofensywę w Rafah; otworzyć przejście Rafah; umożliwić pracę śledczym.

Izrael nie wykonał środków — RPA wnioskuje o dodatkowe zarządzenia; deklaracje interwencji złożyły 22 państwa (w tym Hiszpania, Irlandia, Turcja, Chile).

3środki tymczasowe

15-2głosów (I postanowienie)

22państwa interweniujące

strona sprawy PDF1,5 MB EPUB121 KB

Human Rights Watch — eksterminacja przez pozbawienie wody

niezależna organizacja rzecznicza (Nowy Jork, 1978); dokumentuje naruszenia praw człowieka.

grudzień 2024

Human Rights Watch stwierdza zatem, że polityka Izraela stanowiła celowe stwarzanie warunków życia obliczonych na zniszczenie części ludności cywilnej Gazy. […] Spełnione są zatem wszystkie znamiona zbrodni przeciwko ludzkości w postaci eksterminacji. Izraelscy urzędnicy ponoszą odpowiedzialność za zbrodnię eksterminacji — zbrodnię, która wciąż trwa. […] Działania izraelskich władz i sił zbrojnych pozbawiające ludność Gazy dostępu do wody stanowią akty ludobójstwa w rozumieniu Konwencji o ludobójstwie i Statutu Rzymskiego MTK — celowe stwarzanie warunków życia obliczonych na fizyczne zniszczenie palestyńskiej ludności Gazy.

(str. 165 i 176 w PDF raportu)

Celowe odcięcie dostaw wody, prądu i paliwa do stacji uzdatniania od pierwszych dni operacji w X 2023.

Bombardowanie ujęć, zbiorników i sieci kanalizacyjnej; blokada części zamiennych i ekip naprawczych.

Kwalifikacja: zbrodnia przeciw ludzkości (eksterminacja, art. 7 Statutu Rzymskiego) + akt ludobójstwa (art. II lit. c Konwencji 1948).

przed X 2023

84,6 l

norma WHO (min.)

50 l

Gaza, 2024

2–9 l

źródło: HRW, OCHA, WHO

Dostęp do wody pitnej w Gazie litrów / osobę / dzień

strona raportu PDF9,6 MB aneks I900 KB aneks II664 KB

Amnesty International — „Czujesz się jak podczłowiek"

globalna organizacja praw człowieka (Londyn, 1961; Pokojowa Nagroda Nobla 1977); ponad 10 mln członków w 150+ krajach.

MDE 15/8668/2024 · grudzień 2024 · 296 stron · 212 wywiadów

W związku z powyższym Amnesty International stwierdza, że po 7 października 2023 r. Izrael popełnił i nadal popełnia ludobójstwo na Palestyńczykach w Gazie. Konieczne są dalsze postępowania MTS oraz niezależnej międzynarodowej Komisji Śledczej ONZ ds. okupowanych terytoriów palestyńskich, by zbadać odpowiedzialność Izraela na gruncie Konwencji o ludobójstwie i wskazać odpowiednie środki naprawcze.

(str. 35–36 w PDF raportu)

Pierwsza globalna organizacja praw człowieka kwalifikująca działania Izraela jako ludobójstwo w rozumieniu art. II Konwencji z 1948 r.

Wypowiedzi izraelskich urzędników dowodem dolus specialis — zamiaru zniszczenia grupy w całości lub w części.

Stwierdzone czyny: bezpośrednie zabójstwa, ciężkie uszkodzenia ciała, celowe stwarzanie warunków niszczących grupę fizycznie.

9miesięcy badań

296stron raportu

212wywiadów

strona raportu PDF7,7 MB

B'Tselem + Physicians for Human Rights Israel — „Nasze ludobójstwo"

izraelskie organizacje praw człowieka (Jerozolima, 1989 / Tel Awiw, 1988) — pierwsze izraelskie NGO kwalifikujące działania własnego państwa jako ludobójstwo.

lipiec 2025

Analiza polityki Izraela w Strefie Gazy i jej przerażających skutków, wraz z wypowiedziami czołowych izraelskich polityków i dowódców wojskowych o celach ataku, prowadzi do jednoznacznego wniosku, że Izrael podejmuje skoordynowane działania w celu umyślnego zniszczenia palestyńskiego społeczeństwa w Strefie Gazy. Innymi słowy: Izrael popełnia ludobójstwo na Palestyńczykach w Strefie Gazy.

(str. 4 w PDF raportu)

strona raportu PDF785 KB

Palestinian Centre for Human Rights — „Voices of the Genocide" (pol. „Głosy ludobójstwa")

najstarsza palestyńska organizacja praw człowieka (Gaza, 1995, zał. Raji Sourani); dokumentuje zbrodnie od wewnątrz Strefy Gazy — raport oparty na relacjach ocalałych zebranych na miejscu.

sierpień 2025 · 204 strony · 1225 wywiadów · okres X 2023 – I 2025

W świetle powyższego PCHR stwierdza, że postępowanie Izraela wobec Palestyńczyków w Strefie Gazy — poprzez aparat państwowy oraz wszystkie osoby i podmioty go wspierające, działające pod jego kierownictwem, kontrolą lub wpływem — stanowi ludobójstwo. Przez 15 miesięcy Izrael popełniał czyny zabronione na mocy art. II lit. a, b, c i d Konwencji o ludobójstwie: zabójstwa, powodowanie poważnych uszkodzeń ciała lub rozstroju zdrowia psychicznego, rozmyślne stwarzanie Palestyńczykom w Gazie warunków życia obliczonych na ich fizyczne zniszczenie w całości lub w części oraz stosowanie środków zmierzających do uniemożliwienia urodzin. Czyny te popełniono ze szczególnym zamiarem zniszczenia Palestyńczyków w Gazie jako takich.

(str. 204 w PDF raportu — konkluzja)

1225 wywiadów z ocalałymi — świadectwa z pierwszej ręki stanowią rdzeń analizy (tytułowe „głosy ludobójstwa").

14 udokumentowanych wzorców ludobójstwa: od celowych ataków na cywilów, przez głodzenie i niszczenie służby zdrowia, po kryzys kobiet ciężarnych i noworodków.

15 czynników dowodzących dolus specialis — zamiar ludobójczy jako jedyny rozsądny wniosek z całości materiału.

Spełnione 4 z 5 czynów Konwencji: lit. a, b, c, d — w tym uniemożliwianie urodzin (wzrost poronień o 300%, zniszczenie ponad 4000 zamrożonych embrionów).

1225wywiadów z ocalałymi

15czynników zamiaru

4/5czynów Konwencji (art. II)

strona raportu PDF2,8 MB

International Association of Genocide Scholars (IAGS)

największe akademickie stowarzyszenie badaczy ludobójstwa na świecie (USA, 1994).

rezolucja · 31 sierpnia 2025 · 86% głosów za (wg komunikatu IAGS)

IAGS deklaruje, że polityka i działania Izraela w Gazie wypełniają prawną definicję ludobójstwa z art. II Konwencji ONZ o zapobieganiu i karaniu zbrodni ludobójstwa (1948); deklaruje, że stanowią one zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości w rozumieniu międzynarodowego prawa humanitarnego i Statutu Rzymskiego MTK; wzywa rząd Izraela do natychmiastowego zaprzestania wszystkich tych czynów — w tym umyślnych ataków na cywilów i zabijania ich, także dzieci; głodzenia; pozbawiania pomocy humanitarnej, wody i paliwa; przemocy seksualnej i reprodukcyjnej; oraz przymusowych wysiedleń ludności.

(str. 3 w PDF rezolucji)

strona rezolucji PDF119 KB

Komisja Śledcza ONZ ds. okupowanych terytoriów palestyńskich (przew. Navi Pillay)

niezależna komisja powołana przez Radę Praw Człowieka ONZ w 2021 r.; b. Wysoka Komisarz ONZ ds. Praw Człowieka.

A/HRC/60/CRP.3 · wrzesień 2025

Komisja stwierdza, że wypowiedzi izraelskich władz stanowią bezpośredni dowód zamiaru ludobójczego, a wzorzec postępowania — dowód poszlakowy; zamiar ludobójczy był jedynym rozsądnym wnioskiem dającym się wyprowadzić z całości materiału dowodowego. Komisja stwierdza zatem, że władze izraelskie i izraelskie siły bezpieczeństwa miały i nadal mają ludobójczy zamiar zniszczenia, w całości lub w części, Palestyńczyków w Strefie Gazy. Państwo Izrael ponosi odpowiedzialność za niezapobieżenie ludobójstwu, popełnienie ludobójstwa i nieukaranie ludobójstwa wobec Palestyńczyków w Strefie Gazy.

(str. 71, § 254–255 w PDF raportu)

komunikat OHCHR PDF A/HRC/60/CRP.31,1 MB

Komisja Śledcza ONZ ds. okupowanych terytoriów palestyńskich — raport o dzieciach

niezależna komisja powołana przez Radę Praw Człowieka ONZ w 2021 r.; komisarze: Navi Pillay, Chris Sidoti, Miloon Kothari.

A/HRC/62/CRP.2 · 18 czerwca 2026 · „The essence of childhood has been destroyed"

Poprzez charakter, skalę i zakres izraelskich operacji wojskowych w Gazie rząd i siły bezpieczeństwa Izraela rozmyślnie podjęły działania powodujące śmierć oraz ciężką krzywdę fizyczną i psychiczną setek tysięcy palestyńskich dzieci, nieodwracalnie niszcząc świętość dzieciństwa — więzi rodzinne, tożsamość, niewinność, bezpieczeństwo i przyszłość. Komisja stwierdziła, że znaczna część krzywdy doznanej przez palestyńskie dzieci nie była przypadkowa, lecz wymierzona w istnienie Palestyńczyków w Gazie jako grupy. Ponieważ dzieci ucieleśniają biologiczną i społeczną ciągłość grupy, Komisja ma uzasadnione podstawy stwierdzić, że działania te stanowią część rozmyślnej strategii zniszczenia przyszłości Palestyńczyków w Gazie poprzez celowanie w ich dzieci.

(str. 80, § 352 w PDF raportu — Wnioski)

strona raportu PDF A/HRC/62/CRP.21,4 MB

Médecins Sans Frontières (Lekarze bez Granic)

międzynarodowa organizacja medyczna pomocy humanitarnej (Paryż, 1971; Pokojowa Nagroda Nobla 1999).

stanowisko · 2025

MSF stwierdza jednoznacznie: Izrael popełnia ludobójstwo na Palestyńczykach w Gazie — i czyni to z absolutną bezkarnością.

strona stanowiska

Caritas Internationalis

konfederacja katolickich organizacji charytatywnych (Watykan, 1951); 162 organizacje członkowskie w ponad 200 krajach; oficjalny głos charytatywny Kościoła katolickiego.

stanowisko · 25 sierpnia 2025

To nie jest wojna. To systematyczne niszczenie życia cywilnego. Oblężenie Gazy stało się machiną zagłady, podtrzymywaną przez bezkarność i milczenie — albo współudział — potężnych państw. […] Caritas Internationalis potępia te akty i zaniechania w najmocniejszych słowach. Stanowią one rażące pogwałcenie wartości i podstawowych zasad człowieczeństwa oraz naruszają prawo międzynarodowe, międzynarodowe prawo humanitarne i międzynarodowe prawo praw człowieka, a także liczne postanowienia konkretnych Konwencji ONZ — w tym Konwencji o zapobieganiu i karaniu zbrodni ludobójstwa.

(akapity środkowe stanowiska — diagnoza i kwalifikacja prawna)

strona stanowiska

Apartheid jako reżim wobec Palestyńczyków

Definicja prawna

Apartheid — Międzynarodowa Konwencja o Ściganiu i Karaniu Zbrodni Apartheidu (1973, art. II) określa go jako nieludzkie czyny popełniane w celu ustanowienia i utrzymania dominacji jednej grupy rasowej nad inną oraz systematycznego ucisku tej grupy. Konwencja kwalifikuje apartheid jako zbrodnię przeciwko ludzkości.

Statut Rzymski MTK (1998, art. 7 ust. 1 lit. j i ust. 2 lit. h) ujmuje zbrodnię apartheidu jako nieludzkie czyny […] popełnione w ramach zinstytucjonalizowanego reżimu systematycznej opresji i dominacji jednej grupy rasowej nad jakąkolwiek inną grupą rasową lub grupami, dokonane z zamiarem utrzymania tego reżimu.

„Grupa rasowa" w prawie międzynarodowym rozumiana jest szeroko — obejmuje grupy definiowane także przez pochodzenie etniczne, narodowe lub religijne. Apartheid jest zbrodnią międzynarodową objętą jurysdykcją uniwersalną — każde państwo-strona może ścigać sprawców niezależnie od miejsca popełnienia czynu i obywatelstwa.

Yesh Din — opinia prawna ws. Zachodniego Brzegu

izraelska organizacja prawników-wolontariuszy (Tel Awiw, 2005); monitoruje izraelski reżim prawny na terytoriach okupowanych.

opinia prawna · 2020

To trudne do wypowiedzenia stwierdzenie, ale wnioskiem niniejszej opinii jest, że zbrodnia przeciw ludzkości w postaci apartheidu jest popełniana na Zachodnim Brzegu. Sprawcami są Izraelczycy, a ofiarami Palestyńczycy.

(str. 57 w PDF opinii)

strona raportu PDF673 KB

B'Tselem — „Reżim żydowskiej supremacji"

izraelska organizacja praw człowieka (Jerozolima, 1989); nazwa z hebr. „na obraz" (Rdz 1,27). Pierwsze izraelskie NGO kwalifikujące reżim jako apartheid.

styczeń 2021

Reżim, który używa praw, praktyk i zorganizowanej przemocy dla utrwalenia supremacji jednej grupy nad drugą, jest reżimem apartheidu. Izraelski apartheid, promujący supremację Żydów nad Palestyńczykami, nie narodził się jednego dnia ani z jednego przemówienia. To proces, który stopniowo stawał się coraz bardziej zinstytucjonalizowany i jawny. […] Te nagromadzone środki, ich wszechobecność w ustawodawstwie i praktyce politycznej oraz poparcie publiczne i sądowe, jakim się cieszą — wszystko to stanowi podstawę naszego wniosku, że próg pozwalający określić izraelski reżim mianem apartheidu został osiągnięty.

(str. 7 w PDF; teza tytułowa raportu: „Reżim żydowskiej supremacji od Jordanu do Morza Śródziemnego: to jest apartheid")

strona raportu PDF249 KB

Human Rights Watch — „A Threshold Crossed" (pol. „Przekroczony próg")

niezależna organizacja rzecznicza (Nowy Jork, 1978); dokumentuje naruszenia praw człowieka i wywiera presję na rządy.

kwiecień 2021 · 213 stron

Human Rights Watch ustaliła, że rząd izraelski realizuje zamiar utrzymania dominacji żydowskich Izraelczyków nad Palestyńczykami na całym kontrolowanym przez siebie terytorium. Na okupowanych terytoriach palestyńskich, łącznie ze Wschodnią Jerozolimą, zamiar ten łączy się z systematycznym uciskiem Palestyńczyków i nieludzkimi czynami popełnianymi wobec nich. Gdy te trzy elementy występują razem, stanowią zbrodnię apartheidu. Władze izraelskie popełniają również zbrodnię przeciwko ludzkości w postaci prześladowania — ze względu na dyskryminacyjny zamiar leżący u podstaw traktowania Palestyńczyków i poważne nadużycia popełniane na terytoriach okupowanych.

(str. 205 w PDF raportu)

strona raportu PDF14 MB · 213 stron

Amnesty International — „Israel's Apartheid Against Palestinians" (pol. „Apartheid Izraela wobec Palestyńczyków")

globalna organizacja praw człowieka (Londyn, 1961; Pokojowa Nagroda Nobla 1977).

MDE 15/5141/2022 · luty 2022 · 280 stron

Izrael stworzył i utrzymuje zinstytucjonalizowany reżim systematycznej opresji i dominacji nad Palestyńczykami, egzekwowany w Izraelu i na okupowanych terytoriach palestyńskich poprzez wzajemnie wzmacniające się dyskryminacyjne prawa, polityki i praktyki, które — ujmowane całościowo — kontrolują niemal każdy aspekt życia Palestyńczyków i rutynowo naruszają ich prawa człowieka. […] Izraelski system zinstytucjonalizowanej segregacji i dyskryminacji Palestyńczyków jako grupy rasowej, na wszystkich obszarach pod kontrolą Izraela, stanowi system apartheidu i poważne naruszenie zobowiązań Izraela w dziedzinie praw człowieka.

(str. 29 i 267 w PDF raportu)

strona raportu PDF4,5 MB · 280 stron

Systemowe tortury i przemoc seksualna w izraelskich aresztach po 7 X 2023

UN OHCHR — raport tematyczny o zatrzymaniach

Biuro Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka.

lipiec 2024

Od początku listopada 2023 r. izraelskie siły zbrojne wzięły do niewoli tysiące Palestyńczyków w Gazie — głównie mężczyzn i chłopców, ale także kobiety i dziewczęta. […] Zatrzymani byli z reguły przetrzymywani w przedłużonej, tajnej detencji bez kontaktu ze światem zewnętrznym, a ich rodzinom nie przekazywano żadnych informacji o ich losie ani miejscu pobytu — często przez tygodnie lub miesiące, co rodzi poważne obawy o wymuszone zaginięcia. […] Istnieją uzasadnione podstawy, by uznać, że doszło do rażących naruszeń praw do życia, wolności oraz wolności od tortur i innego złego traktowania, a także gwałtów i innych form przemocy seksualnej — czynów mogących stanowić również zbrodnie wojenne.

(str. 3, § 3 i 6 oraz str. 21, § 69 w PDF raportu)

komunikat OHCHR PDF — raport tematyczny999 KB

B'Tselem — „Welcome to Hell" (pol. „Witaj w piekle")

izraelska organizacja praw człowieka (Jerozolima, 1989); nazwa z hebr. „na obraz" (Rdz 1,27).

sierpień 2024 · 55 świadectw · kilkanaście placówek (16 nazwanych)

Świadectwa odsłaniają systemową, instytucjonalną politykę ciągłego znęcania się i tortur wobec wszystkich palestyńskich więźniów: częste akty dotkliwej, arbitralnej przemocy; przemoc seksualną; poniżanie i upodlenie; celowe głodzenie; wymuszone niehigieniczne warunki; pozbawianie snu; zakaz praktyk religijnych i kary za nie; konfiskatę wszelkiej własności; odmowę odpowiedniej opieki medycznej. Świadectwa więźniów obnażają skutki pospiesznego procesu, w którym kilkanaście izraelskich placówek penitencjarnych — wojskowych i cywilnych — przekształcono w sieć obozów służących znęcaniu się nad osadzonymi. Przestrzenie takie, w których każdy osadzony jest celowo skazany na dotkliwy, nieustanny ból i cierpienie, działają w istocie jako obozy tortur.

(str. 5 w PDF raportu)

Systematyczne: bicie pałkami i kolbami, głodzenie, pozbawianie snu, przemoc seksualna (w tym gwałty), wymuszone pozycje stresowe.

Zgony w areszcie — co najmniej 60 udokumentowanych po 7 X 2023; brak skutecznych dochodzeń.

Praktyki wdrożone w kilkunastu placówkach jednocześnie — wskazuje na politykę instytucjonalną, nie ekscesy jednostkowe.

Tysiące zatrzymanych bez postawienia zarzutów (administrative detention), bez dostępu do adwokata.

55świadectw

16placówek nazwanych

60+zgonów w areszcie

strona raportu PDF1,5 MB streszczenie178 KB EPUB EN18 KB EPUB EN/PL29 KB

Komisja Śledcza ONZ ds. okupowanych terytoriów palestyńskich

niezależna komisja powołana przez Radę Praw Człowieka ONZ w 2021 r.; przew. Navi Pillay (b. Wysoka Komisarz ONZ ds. Praw Człowieka).

październik 2024

Tysiące dzieci i dorosłych zatrzymanych — w większości arbitralnie — zostało poddanych szeroko zakrojonej i systematycznej przemocy fizycznej, psychicznej i seksualnej, stanowiącej zbrodnie wojenne i przeciw ludzkości.

komunikat OHCHR

Masowe zabijanie dzieci w Gazie i na Zachodnim Brzegu

DCIP — „Targeting Childhood" (pol. „Cel: dzieciństwo")

Defense for Children International Palestine — palestyński oddział międzynarodowej organizacji DCI (Ramallah, 1991); dokumentuje naruszenia praw dzieci.

sierpień 2024 · 141 udokumentowanych przypadków · Zachodni Brzeg

Raport przedstawia studia przypadków 141 palestyńskich dzieci zabitych przez izraelskie siły zbrojne i osadników na okupowanym Zachodnim Brzegu, łącznie ze Wschodnią Jerozolimą, między 7 października 2023 r. a 31 lipca 2024 r., zebrane przez badaczy terenowych Defense for Children International – Palestine.

(str. 4 w PDF raportu)

116 ze 141 dzieci zabitych ostrą amunicją, w tym przez snajperów.

Przeważający sprawca: izraelskie siły zbrojne (operacje, posterunki, naloty); osadnicy — co najmniej jedno dziecko (dwa przypadki niejednoznaczne, ostrzał równoczesny).

Brak skutecznych dochodzeń izraelskich w niemal wszystkich sprawach — strukturalna bezkarność.

Strzały oddawane do dzieci nieuzbrojonych i nieuczestniczących w starciach — naruszenie prawa humanitarnego.

strona raportu PDF5,6 MB

UNICEF — „Unimaginable horrors" (pol. „Niewyobrażalne okropności")

agencja ONZ ds. dzieci (Nowy Jork, 1946).

maj 2025

Ponad 50 000 dzieci zabitych lub rannych w Strefie Gazy od października 2023 r. — od końca zawieszenia broni 18 marca 2025 r. zginęło 1 309 dzieci, 3 738 zostało rannych.

komunikat UNICEF

Systematyczne ataki na placówki medyczne, personel i karetki

WHO EMRO — analiza ataków na ochronę zdrowia

Światowa Organizacja Zdrowia, biuro regionalne dla wschodniej części Morza Śródziemnego.

EMHJ vol. 31 (2) · 2025

1 280 ataków na ochronę zdrowia na okupowanych terytoriach palestyńskich między X 2023 a VI 2024 — 78,3% przypadło na Strefę Gazy. Klastry ataków z użyciem środków wybuchowych wokół szpitali Al-Shifa, Nasser i Al-Awda.

strona artykułu

WHO — „Health system at breaking point" (pol. „System opieki zdrowotnej na granicy załamania")

Światowa Organizacja Zdrowia — wyspecjalizowana agencja ONZ ds. zdrowia publicznego (Genewa, 1948).

maj 2025

Tylko 19 z 36 szpitali w Gazie pozostaje częściowo funkcjonalnych. WHO zweryfikowało 697 ataków na ochronę zdrowia od X 2023.

komunikat WHO

Médecins Sans Frontières — „Gaza death trap" (pol. „Gaza: pułapka śmierci")

międzynarodowa organizacja medyczna pomocy humanitarnej (Paryż, 1971; Pokojowa Nagroda Nobla 1999).

2024

MSF była świadkiem 14 miesięcy powtarzających się ataków na cywilów, demontażu niezbędnej infrastruktury cywilnej — w tym placówek ochrony zdrowia — oraz systematycznego odmawiania pomocy humanitarnej, co zdaje się stanowić fundament izraelskiej kampanii rozrywania samej tkanki społecznej Gazy. W ciągu pierwszych 12 miesięcy działań zbrojnych personel MSF doświadczył 41 ataków i aktów przemocy, w tym nalotów, ostrzału i brutalnych wtargnięć do placówek medycznych; zginęło ośmioro współpracowników MSF. Ataki na cywilów, demontaż systemu ochrony zdrowia, pozbawianie żywności, wody i zaopatrzenia stanowią formę zbiorowej kary wymierzanej przez izraelskie władze ludności Gazy.

(str. 4–5 w PDF raportu)

strona raportu PDF6,2 MB

Celowe zabijanie dziennikarzy

Committee to Protect Journalists (CPJ) — raport 2024

amerykańska organizacja obrony wolności prasy (Nowy Jork, 1981); od 1992 r. prowadzi globalny rejestr zabitych dziennikarzy.

luty 2025

124 dziennikarzy zabitych w 2024 r. — najtragiczniejszy rok w 30-letniej historii rejestru CPJ. Niemal 70% ofiar zginęło z ręki izraelskiej armii; 82 z nich to Palestyńczycy.

strona raportu

Committee to Protect Journalists (CPJ) — raport 2025

amerykańska organizacja obrony wolności prasy (Nowy Jork, 1981); prowadzi globalny rejestr zabitych dziennikarzy od 1992 r.

grudzień 2025

Rekordowe 129 dziennikarzy zabitych w 2025 r. — Izrael odpowiedzialny za 2 z 3 zgonów. Izrael zabił więcej dziennikarzy niż jakikolwiek inny rząd od początku rejestru CPJ (1992).

strona raportu

Reporters Without Borders (RSF) — piąta skarga do MTK

międzynarodowa organizacja obrony wolności prasy (Paryż, 1985).

wrzesień 2025

RSF złożyła już piątą skargę przeciwko Izraelowi do Międzynarodowego Trybunału Karnego — z nowymi dowodami zbrodni wojennych popełnianych systematycznie wobec palestyńskich dziennikarzy. Spośród co najmniej 210 zabitych dziennikarzy RSF ma uzasadnione podstawy sądzić, że 56 było celem ataków z powodu lub w trakcie pracy dziennikarskiej.

strona skargi

Reporters Without Borders (RSF) — „How Israel orchestrated a media blackout" (pol. „Jak Izrael zorganizował medialny blackout regionu objętego wojną")

międzynarodowa organizacja obrony wolności prasy (Paryż, 1985); coroczny World Press Freedom Index.

2024

Izrael celowo zorkiestrował medialny blackout regionu objętego wojną — zakaz wjazdu zagranicznych korespondentów + systematyczne zabijanie palestyńskich dziennikarzy w Gazie.

strona raportu

Zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciw ludzkości — nakazy aresztowania Netanjahu i Gallanta

Międzynarodowy Trybunał Karny — Izba Wstępna I

stały trybunał karny (Haga, Statut Rzymski 1998); ściga jednostki za zbrodnie wojenne, zbrodnie przeciw ludzkości, ludobójstwo i agresję. Palestyna ratyfikowała Statut w 2015 r.

21 listopada 2024 · jednogłośne orzeczenie

Izba Wstępna I wydała nakazy aresztowania B. Netanjahu i J. Gallanta za zbrodnie wojenne (głodzenie jako metoda prowadzenia wojny, ataki na ludność cywilną) oraz zbrodnie przeciw ludzkości (morderstwo, prześladowanie, inne nieludzkie czyny) — popełnione od 8 X 2023 do co najmniej 20 V 2024.

komunikat MTK

Przemoc aktorów niepaństwowych — osadnicy izraelscy i Hamas

Kontekst

Piąty raport Niezależnej Międzynarodowej Komisji Śledczej ONZ ds. okupowanych terytoriów palestyńskich (rezolucja RPC S-30/1) — pierwszy poświęcony w całości zabójstwom i krzywdom fizycznym/psychicznym powodowanym przez aktorów niepaństwowych: osadników izraelskich na Zachodnim Brzegu, palestyńskie grupy zbrojne w Gazie (głównie Hamas) oraz palestyńskie grupy zbrojne na Zachodnim Brzegu. Komisja stwierdza odpowiedzialność państwa Izrael za działania osadników (jako instrument polityki państwa) oraz odpowiedzialność Hamasu za zbrodnie wojenne przeciwko ludności palestyńskiej w Gazie.

Komisja Śledcza ONZ — przemoc osadników na Zachodnim Brzegu

niezależna komisja powołana przez Radę Praw Człowieka ONZ w 2021 r.; raport piąty od 7 X 2023.

A/HRC/62/22 · 8 maja 2026 · sekcja IV.A

Komisja stwierdza, że przemoc osadników wobec kobiet i dzieci stanowi część szerszej strategii wymierzonej w Palestyńczyków na Zachodnim Brzegu, w tym przez przymusowy transfer. […] Armia rutynowo towarzyszy osadnikom w atakach, wzmacniając wzorzec, w którym państwowe siły bezpieczeństwa służą jako tarcza dla przemocy osadniczej, a nie zabezpieczenie ludności okupowanej.

(§ 80 i § 29 raportu)

strona raportu PDF A/HRC/62/22352 KB

Komisja Śledcza ONZ — represje Hamasu wobec Palestyńczyków w Gazie

ten sam raport; sekcja o egzekucjach pozasądowych, torturach i przemocy seksualnej dokonywanych przez Hamas i powiązane formacje (Brygady Izz ad-Din al-Kassam, Sahm, Rad'a) wobec Palestyńczyków oskarżanych o kolaborację, kradzież lub powiązania z rywalami.

A/HRC/62/22 · 8 maja 2026 · sekcja IV.B

Zwykli Palestyńczycy znajdują się uwięzieni między strukturalną przemocą i masowymi okrucieństwami izraelskich sił a drapieżnymi, opartymi na strachu rządami Hamasu — w istocie stając się ofiarami wszystkich stron, jednocześnie brutalnie represjonowani i kontrolowani przez tę samą frakcję, która rości sobie prawo do sprawowania nad nimi władzy. […] Komisja stwierdza, że egzekucje 11 ofiar przez siły powiązane z Hamasem za rzekomą kolaborację z Izraelem w dniach 21 IX i 13 X 2025 stanowią zbrodnię wojenną morderstwa, a pięć dodatkowych przypadków ciężkiej napaści fizycznej — zbrodnię wojenną tortur.

(§ 81 i § 83 raportu)

strona raportu PDF A/HRC/62/22352 KB

Wybór i redakcja: J. Sypiański · sypian.ski / palestyna / raporty
Pliki EPUB przygotowane przez J. Sypiańskiego z oryginałów PDF.

Źródła o ofiarach

wizualizacje, dane, kontekst porównawczy

Trzy warstwy źródeł dokumentujących ofiary w Gazie i na Zachodnim Brzegu: prezentacje wizualne, surowe zbiory danych oraz ranking porównawczy z innymi konfliktami.

§ I.

Prezentacje wizualne

01

Airwars

airwars.org · independent journalism collective

Weryfikuje szkody wśród ludności cywilnej incydent po incydencie. Każdy wpis zawiera datę, geolokalizację, źródła i widełki szacunków ofiar. Interaktywna mapa z filtrem daty. Metodologia przejrzysta, odtwarzalna z cytowanych źródeł w mediach społecznościowych.

02

Forensic Architecture — Cartography of Genocide

gaza.forensic-architecture.org · Goldsmiths research agency

Czasoprzestrzenna mapa ataków na Gazę przygotowana na podstawie wywiadu z otwartych źródeł. Łączy mapę, oś czasu i dokumentację incydentów — najbardziej analitycznie szczegółowa wizualizacja, projektowana z myślą o zastosowaniu prawnym.

03

Live Universal Awareness Mappo polsku ↗

palestine.liveuamap.com · real-time aggregator

Agregator geolokalizowanych newsów w czasie rzeczywistym: uderzenia, ofiary, ruchy wojsk, demonstracje. Suwak dzienny. Mniejsza redakcja niż Airwars, ale bardzo szybki — przydatny do wstępnego rozeznania i wydarzeń bieżących.

§ II.

Surowe dane

04

Tech For Palestine

data.techforpalestine.org · open dataset · JSON / CSV

Otwarte zbiory danych agregujące dzienne liczby ofiar z Gazy i Zachodniego Brzegu. Źródło dla wielu wtórnych trackerów. Imienne listy zabitych z podziałem na wiek i płeć tam, gdzie raportowane.

05

UN OCHA oPt

ochaopt.org/data/casualties · UN authoritative dashboard

Biuro ONZ ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej — bieżące raporty (flash updates) i dashboardy dla okupowanego terytorium Palestyny. Źródło autorytatywne; publikuje też interaktywne mapy incydentów i dostępu humanitarnego.

§ III.

Kontekst porównawczy

06

ACLED — Conflict Index

acleddata.com/conflict-index · global ranking

Nie dotyczy wyłącznie Palestyny. Rankinguje wszystkie aktywne konflikty świata pod kątem śmiertelności, rozprzestrzeniania, zagrożenia cywilów i fragmentacji — Palestyna stale w czołówce. Pomocne by ulokować Gazę obok Sudanu, Mjanmy, Ukrainy, DRK.

Dane z powyższych źródeł zebrane i zwizualizowane:
→ Wizualizacje danych Tech for Palestine · OCHA · ACLED · stan: VI 2026

Wybór: J. Sypiański · sypian.ski / palestyna / źródła

← wprowadzenie

Cytaty

słowa, które padły publicznie

Wypowiedzi izraelskich urzędników o Strefie Gazy — w brzmieniu oryginalnym, z polskim przekładem, nagraniem i źródłem. Większość z nich przywołano w pozwie RPA przeciw Izraelowi przed Międzynarodowym Trybunałem Sprawiedliwości jako dowody intencji ludobójczej.

[picture]

Joaw Galantminister obrony · 9 X 2023 · nagrane oświadczenie

„Nakładamy całkowite oblężenie na miasto Gazę. Nie ma prądu, nie ma jedzenia, nie ma wody, nie ma paliwa — wszystko zamknięte. Walczymy z ludzkimi zwierzętami i postępujemy stosownie do tego.”

„אנחנו מטילים מצור מוחלט על העיר עזה. אין חשמל, אין מזון, אין מים, אין דלק — הכל סגור. אנחנו נלחמים בחיות אדם ונוהגים בהתאם.”

nagranie (hebr.) nagranie · Al Jazeera wideo na profilu Galanta dossier · Zionism Observer

Brzmienie zweryfikowane z nagrania (transkrypcja własna). Podstawa nakazu aresztowania wydanego przez MTK w XI 2024. Galant opublikował nagranie także na własnym profilu z podpisem: „הוריתי להטיל מצור מוחלט על עזה. אנחנו נלחמים בחיות אדם, ונוהגים בהתאם”.

[picture]

Icchak Herzogprezydent Izraela · 13 X 2023 · konferencja prasowa (wypowiedź po angielsku)

„To cały naród tam ponosi odpowiedzialność. Ta retoryka o cywilach, którzy rzekomo nie wiedzieli, nie byli zaangażowani — jest absolutnie nieprawdziwa.”

„It’s an entire nation out there that is responsible. It’s not true this rhetoric about civilians not aware, not involved. It’s absolutely not true.”

nagranie (klip) relacja · HuffPost dossier · Zionism Observer

Wypowiedź padła po angielsku, na konferencji dla prasy zagranicznej — oryginału hebrajskiego nie ma. Cytowana w pozwie RPA przed MTS (§101). Herzog twierdził później, że jego słowa „wyrwano z kontekstu”.

[picture]

Israel Kacminister energii (później obrony) · 13 X 2023 · wpis na X

„Cała ludność cywilna Gazy ma rozkaz natychmiastowego wyjazdu. Zwyciężymy. Nie dostaną ani kropli wody, ani jednej baterii, dopóki nie opuszczą tego świata.”

„כל האוכלוסייה האזרחית בעזה מצווה לעזוב מיד. אנחנו ננצח. הם לא יקבלו טיפת מים ולא סוללה אחת עד שייצאו מהעולם.”

treść wpisu (hebr. + ang.) dossier · Zionism Observer

Wpis cytowany w pozwie RPA przed MTS. Dwuznaczność oryginału — „עד שייצאו מהעולם” znaczy dosłownie „dopóki nie zejdą z tego świata”.

[picture]

Binjamin Netanjahupremier · 28 X 2023 · oświadczenie telewizyjne

„«Pamiętaj, co uczynił ci Amalek» — tak nam nakazano. Pamiętamy — i walczymy.”

„«זכור את אשר עשה לך עמלק», נצטווינו. אנו זוכרים, ואנו נלחמים.”

oficjalny transkrypt (gov.il, hebr.) nagranie (klip) dossier · Zionism Observer

Amalek — lud, który według Biblii Bóg nakazał Izraelitom wytępić w całości (1 Sm 15,3: „zabijesz mężczyzn i kobiety, dzieci i niemowlęta”). Netanjahu powtórzył odwołanie w liście do żołnierzy 3 XI 2023. Kluczowy dowód intencji w pozwie RPA przed MTS (§101). Wg sondażu z III 2025 pogląd o istnieniu Amaleka podziela 65,5% Żydów izraelskich, a o obowiązywaniu nakazu jego zgładzenia — 61% (sondaż).

[picture]

Amichaj Elijahuminister dziedzictwa · 5 XI 2023 · wywiad w radiu Kol BaRama

„[Zrzucić bombę atomową na Gazę?] — To jedna z możliwości.Nie ma czegoś takiego jak niezaangażowani cywile w Gazie.”

„[להטיל פצצת אטום על עזה?] — זו אחת האפשרויות.אין דבר כזה בלתי מעורבים בעזה.”

nagranie wywiadu relacja · Kan 11 (hebr.) dossier · Zionism Observer

Po burzy Netanjahu „zawiesił” Elijahu w udziale w posiedzeniach rządu — minister pozostał jednak na stanowisku.

[picture]

Becalel Smotriczminister finansów · 5 VIII 2024 · przemówienie na konferencji

„W dzisiejszej rzeczywistości światowej nie da się prowadzić wojny — nikt na świecie nie pozwoli nam zagłodzić i pozbawić wody dwóch milionów cywilów, choć byłoby to może usprawiedliwione i moralne, dopóki nie oddadzą nam zakładników.”

„אי אפשר במציאות העולמית של היום לנהל מלחמה — אף אחד בעולם לא ייתן לנו להרעיב ולהצמיא שני מיליון אזרחים, למרות שאולי זה מוצדק ומוסרי, עד שיחזירו לנו את החטופים.”

nagranie (klip) relacja · Ynet (hebr.) relacja · CNN dossier · Zionism Observer

Wysoki Komisarz ONZ ds. Praw Człowieka Volker Türk: „wstrząśnięty i zbulwersowany”. Smotricz objęty sankcjami Wielkiej Brytanii, Kanady, Australii i Nowej Zelandii za podżeganie do przemocy.

[picture]

Ariel Kallnerposeł Knesetu (Likud) · 7 X 2023 · wpis na X

„Nakba dla wroga, teraz! Ten dzień to nasz Pearl Harbor… Teraz jeden cel: Nakba! Nakba, która przyćmi Nakbę '48. Nakba w Gazie i Nakba dla każdego, kto ośmieli się dołączyć!”

„נכבה לאויב עכשיו! היום הזה הוא פרל הארבור שלנו… כרגע מטרה אחת: נכבה! נכבה שתאפיל על הנכבה של 48. נכבה בעזה ונכבה לכל מי שיעז להצטרף!”

zrzut wpisu (hebr. + ang.) dossier · Zionism Observer

Nakba (arab. „katastrofa”) — wypędzenie ok. 750 tys. Palestyńczyków w 1948 r. Kallner pisał w dniu ataku z 7 października.

[picture]

Nissim Waturiwicemarszałek Knesetu (Likud) · 7 X i 17 XI 2023 · wpisy na X

„Teraz wszyscy mamy jeden wspólny cel — wymazanie Strefy Gazy z powierzchni ziemi.Jesteśmy zbyt humanitarni. Spalić Gazę teraz, nie mniej!”

„עכשיו כולנו במטרה אחת משותפת — מחיקת רצועת עזה מעל פני האדמה.אנחנו אנושיים מדי. לשרוף את עזה עכשיו, לא פחות!”

wpis z 7 X (hebr.) wpis z 17 XI (hebr.) relacja · Ynet (hebr.) dossier · Zionism Observer

Waturi powtarzał wezwania wielokrotnie — w I 2024 w radiu: „nadal trzeba spalić Gazę, bez litości dla tych, którzy tam zostali”; w 2025: Palestyńczycy to „podludzie”.

[picture]

Tali Gotliwposłanka Knesetu (Likud) · 9 X 2023 · wpis na X

„Rakieta Jerycho! Rakieta Jerycho! Alert strategiczny. Zanim rozważy się wprowadzenie wojsk — broń dnia ostatecznego! Takie jest moje zdanie. Niech Bóg strzeże wszystkich naszych sił.”

„טיל יריחו! טיל יריחו! התרעה אסטרטגית. לפני ששוקלים הכנסת כוחות. נשק יום הדין! זו דעתי. ה׳ ישמור את כוחותינו כולם.”

oryginalny wpis (hebr.) relacja · MEMO

„Jerycho” — izraelski pocisk balistyczny zdolny do przenoszenia głowic jądrowych. Dzień później Gotliw dopisała: „Nie zrównywać z ziemią jednej dzielnicy — zmiażdżyć i zrównać z ziemią Gazę. (…) Bez litości! Bez litości!”.

[picture]

Joaw Kischminister edukacji · 9 X 2023 · TV (Kanał 14, „Patriotim”)

„To zwierzęta, nie mają prawa istnieć. Nie spieram się o to, jak to się stanie, ale trzeba ich eksterminować.Dopóki nie zobaczymy setek tysięcy uciekających z Gazy, armia nie wykonała swojego zadania.”

nagrania programu (hebr.) baza Law for Palestine (PDF) dossier · Zionism Observer

Wypowiedź w hebrajskiej telewizji — transkrypcja i przekład za bazą Law for Palestine (odcinek „Patriotim” z 9 X 2023: pierwszy cytat 27:39–27:47, drugi 30:48–31:26). Kanał 14 ukrył później odcinki z X 2023 (status „prywatne” w playliście). Cytat przywoływany w literaturze naukowej („Journal of Genocide Research”, 2025).

[picture]

Giora Eilandgen. rez., b. szef Rady Bezpieczeństwa Narodowego · 10 X 2023 · artykuł w „Yedioth Ahronoth”

„Wywołanie poważnego kryzysu humanitarnego w Gazie jest koniecznym środkiem do osiągnięcia celu.”

„יצירת משבר הומניטרי קשה בעזה היא אמצעי הכרחי להשגת המטרה.”

wywiad-konfrontacja · Haarec (hebr.) dokumentacja · B’Tselem dossier · Zionism Observer

W kolejnym artykule (19 XI 2023, później usuniętym z sieci) Eiland pisał, że „Gaza stanie się miejscem, w którym nie da się żyć”. Historyk Omer Bartov zauważył, że żaden izraelski polityk ani wojskowy nie zdystansował się od tych słów. Cytowany w pozwie RPA przed MTS.

[picture]

Galit Distel-Atbaryanposłanka Knesetu (Likud), b. minister informacji · 9 X 2023 · wpis na X

„Włóżcie całą tę energię w jedno: wymazanie całej Gazy z powierzchni ziemi. Niech gazańskie potwory lecą ku południowemu ogrodzeniu i uciekają na teren Egiptu — albo niech umrą. I niech umrą podle. Gaza musi zostać wymazana. A ogień i słupy dymu — na głowy nazistów w Judei i Samarii.”

„תשקיעו את האנרגיה הזאת בדבר אחד: מחיקת כל עזה מעל פני האדמה. שהמפלצות העזתיות יטוסו אל הגדר הדרומית וינוסו לתוך שטח מצרים. או שימותו. ושימותו ברע. עזה צריכה להימחק. ואש ותמרות עשן על ראשם של הנאצים ביהודה ושומרון.”

komentarz z cytatem · Haarec (hebr.) pełny wpis · Hidabroot (hebr.) dossier · Zionism Observer

Wpis z 9 X 2023, cytowany w pozwie RPA przed MTS. Prokurator generalna Izraela odmówiła wszczęcia śledztwa wobec ministrów i posłów wzywających do „wymazania Gazy”.

[picture]

Cipi Hotoweliambasador Izraela w Wielkiej Brytanii · 3 I 2024 · wywiad w LBC (po angielsku)

„Każda szkoła, każdy meczet, co drugi dom ma dostęp do tuneli.” — [prowadzący: „Czyli wszystkie te budynki to uprawnione cele?”] — „A ma pan inne rozwiązanie?”

„Every school, every mosque, every second house has access to tunnels.” — [Iain Dale: „Czyli wszystkie te budynki to uprawnione cele?”] — „Do you have another solution?”

nagranie · LBC relacja · The National dossier · Zionism Observer

Wypowiedź po angielsku, na antenie brytyjskiego radia — uzasadnienie traktowania całej zabudowy cywilnej Gazy jako celu wojskowego.

[picture]

Becalel Smotriczminister finansów · 6 V 2025 · przemówienie na konferencji

„Za kilka miesięcy będziemy mogli ogłosić, że wygraliśmy. Gaza zostanie całkowicie zniszczona. [...] Ludność cywilna zostanie skoncentrowana na południu i będzie masowo wyjeżdżać do krajów trzecich.”

„בתוך כמה חודשים נוכל להכריז שניצחנו. עזה תושמד לחלוטין. [...] האוכלוסייה האזרחית תרוכז בדרום ותעזוב בהמוניה למדינות שלישיות.”

relacja · Ynet (hebr.) relacja · Times of Israel dossier · Zionism Observer

Miesiąc później (VI 2025) Wielka Brytania, Kanada, Australia i Nowa Zelandia objęły Smotricza sankcjami za podżeganie do przemocy; Słowenia zakazała mu wjazdu.

[picture]

Mosze Feiglinb. poseł, lider partii Zehut · 20 V 2025 · TV (Kanał 14)

„Tak! Każde niemowlę w Gazie to wróg — a jeśli nie zostanie stamtąd wypędzone, za 15 lat zrobi to samo 7 października twojemu niemowlęciu!”

„כן! כל תינוק בעזה הוא אויב — ואם לא יגורש משם, בעוד 15 שנה הוא יעשה את אותו שבעה באוקטובר לתינוק שלך!”

nagranie (klip) oryginał hebr. + przekład · Zionism Observer

Feiglin wzywał wcześniej do „całkowitego zniszczenia Gazy przed inwazją” (X 2023, wywiad dla Al Jazeery).

[picture]

Cwi Sukkotposeł Knesetu (Syjonizm Religijny) · V 2025 · program „Ofira i Lewinson”

„Wszyscy przywykli, że można zabić stu Gazańczyków w jedną noc podczas wojny — i nikogo to nie obchodzi.”

„כולם התרגלו שאפשר להרוג 100 עזתים בלילה אחד במלחמה וזה לא מעניין אף אחד.”

nagranie (klip) komentarz · Haarec (hebr.) dossier · Zionism Observer

Wypowiedź padła jako pochwała „osiągnięć” jego partii — przykład normalizacji masowych zabójstw w izraelskiej debacie publicznej.

[picture]

Aharon Haliwagen., b. szef wywiadu wojskowego (Aman) · VIII 2025 · ujawnione nagrania (Kanał 12)

„Za każdego [zabitego] 7 października musi zginąć 50 Palestyńczyków. [...] Nieważne teraz, czy to dzieci.”

„על כל אחד ב-7 באוקטובר צריכים למות 50 פלסטינים. [...] לא משנה עכשיו אם הם ילדים.”

relacja · Haarec (hebr.) dossier · Zionism Observer

W tych samych nagraniach Haliwa nazwał 50 tysięcy zabitych w Gazie „koniecznymi i wymaganymi — żeby przyszłe pokolenia mówiły im: poniżyliście nas i zapłaciliście cenę”. Haliwa kierował wywiadem wojskowym do rezygnacji w 2024 r.

Pełniejsze rejestry: Law for Palestine — Database of Genocidal Incitement (500+ wpisów z linkami do źródeł, stale aktualizowana), Zionism Observer (dossier per osoba, oryginały + przekłady), PCHR — „Voices of the Genocide” (PDF), Wikipedia — Intent and incitement in the Gaza genocide. Wypowiedzi przywoływane w pozwie RPA przeciw Izraelowi przed MTS (§101–107). Przekłady polskie własne, z oryginałów hebrajskich. Portrety: Wikimedia Commons.

Izraelczycy

opinia publiczna wobec wojny, 2024–2025

Co o wojnie w Strefie Gazy sądzą sami Izraelczycy. Pomiary z lat 2024–2025 — od pytania o «odpowiedni poziom siły» po pytania o Jerycho, Amaleka i tezę «w Gazie nie ma niewinnych». Sondaże izraelskich i międzynarodowych ośrodków badawczych.

Uniwersytet Tel Awiw · Peace Index styczeń 2024 Żydzi izraelscy

„Czy IDF stosuje odpowiedni poziom siły w Gazie?"

Cztery miesiące po 7 października, w szczycie bombardowań, łącznie 94% Żydów izraelskich uznawało siłę ofensywy za odpowiednią lub zbyt małą. Zdanie przeciwne — że siła jest nadmierna — wyrażał mniej więcej co szesnasty badany.

Peace Index · Uniwersytet Tel Awiw ↗

Israel Democracy Institute 12–15 II 2024 n = 612

„Czy Izrael powinien zezwolić na transfer pomocy humanitarnej do mieszkańców Gazy przez organizacje międzynarodowe niezwiązane z Hamasem ani UNRWA?"

Pytanie wykluczało z góry Hamas i UNRWA — opór nie dotyczył więc obaw o przechwycenie pomocy, lecz pomocy jako takiej. W tym samym badaniu 55% Żydów izraelskich sprzeciwiało się porozumieniu kończącemu wojnę. Wśród Arabów izraelskich proporcje odwrotne: 85% za wpuszczeniem pomocy. Badanie Centrum Viterbi (prof. Tamar Hermann, Yaron Kaplan), n = 612, błąd ±4,04 p.p.

Israel Democracy Institute · War in Gaza Survey 11 ↗

Pew Research Center 5 II – 11 III 2025 n = 998

„Czy Izrael i niepodległe państwo palestyńskie mogą pokojowo współistnieć?"

Spadek o 29 punktów od 2013 r., gdy w pokojowe współistnienie wierzyła połowa badanych. W tym samym sondażu 33% uznało, że po wojnie Gazą powinien rządzić Izrael. Jedyne badanie w tym rejestrze prowadzone przez ośrodek spoza Izraela — wyniki zbieżne z pomiarami izraelskimi.

Pew Research Center · „Israeli public is increasingly skeptical about lasting peace" ↗

Penn State · Geocartography marzec 2025 n = 1005 · Żydzi izraelscy

„Czy popierasz przymusowe wysiedlenie mieszkańców Gazy?"

Termin „transfer", przez dekady tabu kojarzone ze skrajną prawicą Meira Kahane, w 2025 r. zyskał poparcie czterech piątych żydowskich respondentów. Wśród ultraortodoksów — 97%, wśród świeckich — 70%. Badanie zlecone przez Uniwersytet Stanowy Pensylwanii (prof. Tamir Sorek), zrealizowane przez izraelski instytut Geocartography; wyniki opisali Shay Hazkani i Tamir Sorek (Haaretz, 28 V 2025).

Haaretz · „Yes to Transfer: 82% of Jewish Israelis Back Expelling Gazans" ↗

Penn State · Geocartography marzec 2025 osobne pytanie

„Zdobywając wrogie miasto, czy IDF powinna postąpić jak Izraelici pod wodzą Jozuego zdobywający Jerycho — to znaczy zabić wszystkich jego mieszkańców?"

Pytanie inne niż poprzednie: nie o wysiedlenie, lecz wprost o zabicie. Odwołuje się do Księgi Jozuego (6,21), gdzie po zdobyciu Jerycha „wyniszczono ostrzem miecza wszystko, co było w mieście" — bez wyjątku. Niemal połowa badanych odpowiedziała: tak, IDF powinna postąpić tak samo. W grupie 18–40 lat — 58%.

Haaretz · Hazkani i Sorek, 28 V 2025 ↗

Penn State · Geocartography marzec 2025 to samo badanie

„Czy istnieje dziś współczesny Amalek? Czy biblijny nakaz zgładzenia Amaleka nadal obowiązuje?"

Amalek — biblijny wróg, którego Izraelici mieli zgładzić doszczętnie: „zabijesz mężczyzn i kobiety, dzieci i niemowlęta" (1 Sm 15,3). Netanjahu przywołał Amaleka publicznie 28 X 2023, ogłaszając inwazję lądową (cytat); cytat ten znalazł się w pozwie RPA przed MTS jako dowód intencji. Dwie trzecie badanych (65,5%) uważa, że współczesny Amalek istnieje. Niemal wszyscy z nich — 93%, czyli 61% ogółu badanych — uważają zarazem, że biblijny nakaz jego zgładzenia pozostaje w mocy.

Geopolitical Economy Report · omówienie badania Penn State ↗

Uniwersytet Hebrajski w Jerozolimie czerwiec 2025

„W Gazie nie ma niewinnych ludzi" — zgadzasz się?

Teza powtarzana od jesieni 2023 przez polityków koalicji (m.in. prezydenta Herzoga: „cały naród ponosi odpowiedzialność") stała się poglądem większości. W tym samym badaniu 64% respondentów uznało, że media nie powinny poświęcać więcej uwagi cierpieniu mieszkańców Gazy. Dwa miesiące później odsetek wzrósł do 76% (zob. ostatnia karta).

Haaretz · „64% of Israelis See No Need for More Reporting on Gazans' Sufferings" ↗

Israel Democracy Institute · Israeli Voice Index 27–31 VII 2025 n = 753

„Czy Izrael czyni istotne wysiłki, by nie powodować niepotrzebnego cierpienia ludności palestyńskiej?"

Pomiar z tego samego tygodnia co pytanie o głód (następna karta) — razem tworzą spójny obraz: cierpienie nie niepokoi, bo zdaniem badanych armia i tak robi, co może, by go uniknąć. 70% Żydów izraelskich ufało przy tym raportom IDF o ofiarach cywilnych. Nawet na lewicy w wysiłki armii wierzyła niemal połowa (48,5%).

Times of Israel · za Israeli Voice Index VII 2025 ↗

Israel Democracy Institute · Centrum Viterbi lipiec 2025

„Na ile niepokoją Cię doniesienia o głodzie i cierpieniu ludności cywilnej w Gazie?"

Sondaż przeprowadzono w szczycie kryzysu głodowego, gdy IPC ostrzegała przed klęską głodu w północnej Gazie. W rozbiciu: 55,6% Żydów izraelskich głód „w ogóle nie niepokoi", kolejnych 23,4% — „niezbyt". Rozziew między żydowskimi a arabskimi obywatelami tego samego państwa: 79% jednych głód nie obchodzi, 86% drugich — niepokoi. Wyniki opisała Linda Dayan (Haaretz, 5 VIII 2025).

Haaretz · „Large Majority of Israeli Jews Untroubled by Reports of Famine in Gaza" ↗

Smith Institute · dla portalu Walla sierpień 2025 Żydzi izraelscy

„Czy popierasz okupację Strefy Gazy połączoną z wysiedleniem Palestyńczyków?"

Sondaż z okresu decyzji gabinetu o zajęciu miasta Gazy (VIII 2025). Połowa żydowskich respondentów poparła wariant łączący okupację wojskową z wysiedleniem ludności — wynik spójny z marcowym pomiarem poparcia dla „transferu" (82% przy pytaniu o samo wysiedlenie, bez okupacji).

NBC News · za Smith Institute / Walla ↗

aChord · Uniwersytet Hebrajski w Jerozolimie sierpień 2025

„W Gazie nie ma niewinnych" — dwa miesiące później

Wzrost o 12 punktów w dwa miesiące — pogląd nie słabnie z czasem, lecz się utrwala, i nie jest własnością obozu rządzącego: pełną zgodę deklaruje też 47% wyborców opozycji. Ron Gerlitz (aChord) o wynikach: „zgoda z tym stwierdzeniem tworzy toksyczne podłoże, z którego wyrastają dynamiki i działania prowadzące do zabijania niewinnych".

Middle East Eye · „Vast majority of Israelis believe there are 'no innocents' in Gaza" ↗

„Jak do tego doszło? To wynik dziesięcioleci prania mózgu i podżegania wewnątrz izraelskiego społeczeństwa — zwłaszcza przez ostatnie 15 lat rządów prawicy. Dyskurs stopniowo delegitymizował wszelkie odmienne idee: negocjacje, rozwiązanie dwupaństwowe, kompromis — wszystko to stało się nieprawomocne. I oto Izraelowi pozostaje już tylko jedno rozwiązanie. Po legitymizacji tego dyskursu widać, że Izrael straszliwie się stacza. Najważniejsze — (…) — to jak to jest jednomyślne. To nie tylko prawica. Nie można nawet okazać współczucia Gazie, cierpieniu Gazy, którego Izrael w ogóle nie widzi. Przeciętny Izraelczyk nie widział niczego z tego, co dzieje się w Gazie — widzą to tylko żołnierze."

Gideon Levy · publicysta „Haaretz" · New Statesman, 9 I 2024

Levy pisze w „Haaretz" od 1982 r. Przez dekady był jednym z nielicznych izraelskich dziennikarzy regularnie relacjonujących sytuację cywilów pod okupacją — w Gazie i na Zachodnim Brzegu. Jego teksty od lat wywołują w Izraelu gwałtowne reakcje; regularnie otrzymuje groźby śmierci.

Sondaże obejmują Żydów izraelskich, o ile nie zaznaczono inaczej. Szary tor za każdym słupkiem = 100%. Źródła pierwotne: Israel Democracy Institute, War in Gaza Survey 11 (II 2024) · Peace Index, Uniwersytet Tel Awiw (I 2024) · Pew Research Center (VI 2025) · Haaretz, 28 V 2025 · Geopolitical Economy Report, 30 V 2025 · Times of Israel, VIII 2025 · Haaretz, 5 VIII 2025 · NBC News, VIII 2025 · Middle East Eye, 26 VIII 2025. Punkt wyjścia: Wikipedia, „Intent and incitement in the Gaza genocide". Artykuły Haaretz wymagają subskrypcji.

Polskie postępowania

zawiadomienia, śledztwa, jurysdykcja uniwersalna

Krótki rejestr polskich postępowań karnych i zawiadomień prokuratorskich powiązanych z izraelskimi działaniami w Strefie Gazy oraz wokół niej. Stan na czerwiec 2026 r.

01

Prokuratura Okręgowa w Przemyślu — śledztwo ws. śmierci Damiana Sobóla

art. 148 § 2 pkt 4 kk · wszczęte IV 2024 · przedłużone do 2 X 2026

Śledztwo w sprawie zabójstwa Polaka — pracownika WCK — w izraelskim ataku na konwój humanitarny. Oczekuje na realizację wniosków o pomoc prawną od USA i Izraela. Sygnalizowane przez Rzecznika Praw Obywatelskich.

02

Prokuratura Okręgowa we Wrocławiu — pierwsze zawiadomienie o ludobójstwo

25 maja 2026 · ludobójstwo · zbrodnie p. ludzkości · zbrodnie wojenne · podżeganie

Sześciu sygnatariuszy: polscy obywatele palestyńskiego pochodzenia Ahmed Elsaftawy (chirurg) i Amjad Agha, uczestniczki misji humanitarnych Karolina Nina Ptak i Ewa Jasiewicz, KAKTUS oraz Hind Rajab Foundation. Wymienieni m.in. Gallant, Katz, Halevi, Zamir.

03

Zawiadomienie p. Jonathanowi Barkatowi — zniszczenie meczetu Istiqlal

26 maja 2026 · HRF + KAKTUS · art. 122 kk · Statut Rzymski · IV Konwencja Genewska · jurysdykcja uniwersalna

Dzień po zawiadomieniu wrocławskim — osobne zawiadomienie karne wymierzone w byłego rezerwistę za zniszczenie meczetu Istiqlal w Khan Younis. Podstawa: art. 122 kk + Statut Rzymski.

04

Prokuratura Okręgowa w Gdańsku — Globalna Flotylla Sumud

27 maja 2026 · art. 189 § 1 i 3 kk · piractwo morskie · pozbawienie wolności ze szczególnym udręczeniem

Pokrzywdzeni: Sterczewski, Faris, Ptak, Jasiewicz. HRF dostarczyła analizę łańcucha dowodzenia — 42 statki, 462 zatrzymanych, 15 polskich bander.

05

Uchwała Rady Ministrów z 9 stycznia 2025 r. — gwarancja dla oficjeli Izraela

21 XI 2024 nakaz MTK na Netanjahu i Gallanta · 9 I 2025 uchwała RM · 11 I 2025 uchwała NRA 168/2025

Rząd Donalda Tuska zagwarantował nietykalność izraelskich oficjeli mimo nakazu MTK. NRA uchwałą 168/2025 nazwała to skrajnie niebezpiecznym i szkodliwym. MTK publicznie zganił Polskę powołując się na art. 119 Statutu Rzymskiego.

Zastrzeżenia / nota źródłowa Akta prokuratorskie są niejawne — niniejszy wykaz opiera się na komunikatach stron zawiadamiających (HRF, KAKTUS), relacjach prasowych (OKO.press, Rzeczpospolita), oficjalnych komunikatach RPO oraz recenzowanym artykule prawniczym (UWM). Sprawy wrocławska (25 V 2026) i gdańska (27 V 2026) są bardzo świeże — kwalifikacja prawna i krąg podejrzanych mogą się jeszcze zmienić. Nie znaleziono twardych dowodów na zawiadomienia złożone przez Amnesty Polska, PCPM ani Fundację Otwarty Dialog — brak wzmianek nie oznacza, że ich nie ma. Nie znaleziono również informacji o wnioskach o ENA lub ekstradycję izraelskich żołnierzy podróżujących przez Polskę.

← powrót do rejestru źródeł  ·  Wybór: J. Sypiański

Barkat — meczet

Postępowanie · 03

Zawiadomienie HRF + KAKTUS · zniszczenie meczetu Istiqlal w Khan Younis · podstawa: art. 122 kk i Statut Rzymski

26 maja 2026 · zbrodnie wojenne · zbrodnie p. ludzkości · ludobójstwo · jurysdykcja uniwersalna

Dzień po zawiadomieniu wrocławskim Hind Rajab Foundation wraz z polsko-palestyńską inicjatywą KAKTUS złożyły osobne zawiadomienie karne przeciwko byłemu rezerwiście izraelskiej 55. Brygady Spadochronowej Jonathanowi Barkatowi. Zarzuty obejmują zbrodnie wojenne, zbrodnie przeciwko ludzkości i ludobójstwo — w tym udokumentowane zniszczenie meczetu Istiqlal w Khan Younis. Podstawa prawna: zasada jurysdykcji uniwersalnej, kodeks karny RP oraz traktatowe zobowiązania międzynarodowe.

Fakty

Data złożenia

26 maja 2026 r.

Sygnatariusze

Hind Rajab Foundation (BE) · Polsko-Palestyńska Inicjatywa Sprawiedliwości KAKTUS

Wymieniony

Jonathan Barkat — były rezerwista izraelskiej 55. Brygady Spadochronowej

Czyny

m.in. zniszczenie meczetu Istiqlal w Khan Younis

Podstawa karna PL

art. 122 kk (atakowanie obiektów chronionych w czasie konfliktu zbrojnego)

Podstawa międzynarodowa

Statut Rzymski MTK — art. 8(2)(a)(iv), 8(2)(b)(iv), (v), (ix), (xiii) · IV Konwencja Genewska — art. 147 · Protokół Dodatkowy I

Tryb

jurysdykcja uniwersalna — Polska może ścigać niezależnie od miejsca i obywatelstwa

Status

zawiadomienie złożone — wezwanie do aresztowania w razie obecności na terytorium RP

Aktualne dane i źródła

26 maja 2026 źródło Hind Rajab Foundation — komunikat ws. Barkata hindrajabfoundation.org — pełna treść zarzutów, wyliczenie przepisów, dowody zniszczenia meczetu Istiqlal · (tłumaczenie AI)

1949 źródło MKCK IHL Databases — IV Konwencja Genewska, art. 147 ihl-databases.icrc.org — pełen tekst i komentarz do podstawy traktatowej

15 czerwca 2026 prasa From India to Poland to New York: HRF Expands the Global Pursuit of Accountability Artykuł na temat globalnych działań HRF w dążeniu do sprawiedliwości, w którym przypadek Polski i żądanie aresztowania Jonathana Barkata jest przedstawiony jako część szerszej kampanii. · (tłumaczenie AI)

Zastrzeżenia Komunikat HRF jest stroną zawiadamiającą. Status proceduralny zawiadomienia (postanowienie o wszczęciu lub odmowie) nie jest jeszcze publicznie znany. Lista przepisów odzwierciedla treść samego zawiadomienia — sąd lub prokurator może zmienić kwalifikację. Stan na początek czerwca 2026 r.

← polskie postępowania  ·  rejestr źródeł  ·  Wybór: J. Sypiański

Soból — Przemyśl

Postępowanie · 01

Prokuratura Okręgowa w Przemyślu · śledztwo karne ws. zabójstwa Polaka — pracownika World Central Kitchen

art. 148 § 2 pkt 4 kk · wszczęte IV 2024 · przedłużone do 2 X 2026

Damian Soból zginął 1 kwietnia 2024 r. w izraelskim ataku na konwój World Central Kitchen w Strefie Gazy — razem z sześciorgiem innych pracowników humanitarnych. Prokuratura Okręgowa w Przemyślu wszczęła z urzędu śledztwo o zabójstwo, traktując pomoc humanitarną jako szczególny okolicznościowo motyw kwalifikujący czyn z art. 148 § 2 pkt 4 kk. Sprawa pozostaje otwarta, oczekuje na realizację wniosków o pomoc prawną od USA i Izraela.

Fakty

Ofiara

Damian Soból, obywatel Polski, pracownik World Central Kitchen

Data zdarzenia

1 kwietnia 2024 r.

Miejsce

Strefa Gazy — konwój humanitarny WCK

Organ

Prokuratura Okręgowa w Przemyślu

Kwalifikacja

art. 148 § 2 pkt 4 kk — zabójstwo w związku ze szczególnym okolicznościowo motywem

Status

w toku · przedłużone do 2 października 2026 r. · oczekuje na pomoc prawną z USA i Izraela

Aktualne dane i źródła

7 maja 2024 źródło Rzecznik Praw Obywatelskich — wystąpienie do MSZ ws. Sobóla bip.brpo.gov.pl — pismo RPO i odpowiedź resortu spraw zagranicznych; status sprawy

3 kwietnia 2024 prasa Rzeczpospolita — Prokuratura wszczyna śledztwo rp.pl — pierwsza relacja prasowa potwierdzająca wszczęcie śledztwa; kwalifikacja i organ

2 kwietnia 2024 źródło World Central Kitchen — „7 WCK team members killed in Gaza" wck.org — oficjalny komunikat pracodawcy ofiary z dnia ataku; lista zabitych · (tłumaczenie AI)

1 kwietnia 2026 źródło WCK — Honoring WCK's Heroes Killed in Gaza wck.org — strona pamięci poświęcona zabitym; biogramy · (tłumaczenie AI)

Zastrzeżenia Akta śledztwa są niejawne. Treść postanowień prokuratury nie jest publicznie dostępna — wszystko, co poniżej, opiera się na komunikatach RPO i relacjach prasowych. Termin „2 X 2026" jest terminem zakończenia postępowania zgodnie z ostatnim postanowieniem o przedłużeniu — może być ponownie przedłużony.

← polskie postępowania  ·  rejestr źródeł  ·  Wybór: J. Sypiański

Sumud — Gdańsk

Postępowanie · 04

Prokuratura Okręgowa w Gdańsku · śledztwo ws. zatrzymania czworga obywateli RP przez siły izraelskie na wodach międzynarodowych

27 maja 2026 · art. 189 § 1 i 3 kk · piractwo morskie · pozbawienie wolności ze szczególnym udręczeniem

W październiku 2025 r. izraelskie siły morskie przejęły statki Globalnej Flotylli Sumud — wielonarodowej misji humanitarnej zmierzającej do Strefy Gazy — i zatrzymały załogi. Wśród zatrzymanych znalazło się czworo obywateli RP: Franciszek Sterczewski, Omar Faris, Karolina Nina Ptak i Ewa Jasiewicz. Prokuratura Okręgowa w Gdańsku przejęła i wszczęła śledztwo 27 maja 2026 r., kwalifikując czyny jako piractwo morskie oraz pozbawienie wolności ze szczególnym udręczeniem. Hind Rajab Foundation dostarczyła do akt analizę łańcucha dowodzenia.

Fakty

Data zdarzenia

październik 2025 r. (przejęcie i zatrzymanie na wodach międzynarodowych)

Data wszczęcia

27 maja 2026 r.

Organ

Prokuratura Okręgowa w Gdańsku

Pokrzywdzeni

Franciszek Sterczewski · Omar Faris · Karolina Nina Ptak · Ewa Jasiewicz

Kwalifikacja

art. 189 § 1 i 3 kk — pozbawienie wolności ze szczególnym udręczeniem · piractwo morskie

Skala flotylli

42 statki · 462 zatrzymanych · 15 statków pod polską banderą · 4 obywateli RP

Wsparcie dowodowe

analiza łańcucha dowodzenia złożona przez Hind Rajab Foundation

Status

śledztwo w toku

Aktualne dane i źródła

2 czerwca 2026 prasa Rzeczpospolita — Prokuratura stanęła przeciw Izraelowi rp.pl — relacja prasowa potwierdzająca jurysdykcję, datę i kwalifikację

27 maja 2026 źródło Hind Rajab Foundation — analiza łańcucha dowodzenia hindrajabfoundation.org — dokumentacja złożona do akt śledztwa; statystyki flotylli · (tłumaczenie AI)

2 czerwca 2026 prasa Do Rzeczy — Izrael porwał polskich aktywistów dorzeczy.pl — kontekst polityczny i lista pokrzywdzonych

Zastrzeżenia Akta gdańskiego śledztwa są niejawne. Kwalifikacja prawna (art. 189 kk + piractwo) może zostać uzupełniona w toku postępowania (np. o zbrodnie wojenne — HRF taką tezę formułuje). Liczba 462 zatrzymanych i 42 statków pochodzi z analizy HRF — nie z urzędowego ustalenia prokuratury.

← polskie postępowania  ·  rejestr źródeł  ·  Wybór: J. Sypiański

Uchwała RM ws. MTK

Postępowanie · 05

Gwarancja wolnego i bezpiecznego dostępu najwyższym przedstawicielom Izraela na 80. rocznicę wyzwolenia Auschwitz-Birkenau — wbrew nakazowi MTK na Netanjahu i Gallanta

21 XI 2024 nakaz MTK · 9 I 2025 uchwała RM · 11 I 2025 uchwała NRA 168/2025 · publiczna reakcja MTK

21 listopada 2024 r. Międzynarodowy Trybunał Karny wydał nakaz aresztowania Benjamina Netanjahu i Yoava Gallanta za zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości w Strefie Gazy. Polska jako państwo-strona Statutu Rzymskiego była co do zasady zobowiązana do wykonania nakazu. 9 stycznia 2025 r. Rada Ministrów rządu Donalda Tuska przyjęła jednak uchwałę gwarantującą „wolny i bezpieczny dostęp i udział" izraelskim oficjelom w obchodach 80. rocznicy wyzwolenia Auschwitz-Birkenau — de facto wyłączając wykonanie nakazu MTK na terytorium RP. Naczelna Rada Adwokacka uznała tę uchwałę za skrajnie niebezpieczną i szkodliwą; MTK publicznie zganił Polskę powołując się na art. 119 Statutu.

Fakty

Nakaz MTK

21 listopada 2024 r. — aresztowanie Benjamina Netanjahu i Yoava Gallanta

Uchwała RM

9 stycznia 2025 r. — gwarancja dostępu izraelskich oficjeli na rocznicę Auschwitz

Uchwała NRA

11 stycznia 2025 r., nr 168/2025 — wykonanie nakazu MTK należy do sądu, nie do RM/Prezydenta/Premiera/MS

Reakcja MTK

państwa-strony nie mogą jednostronnie określać ważności decyzji Trybunału; obowiązek współpracy — art. 119 Statutu Rzymskiego

Wcześniejsze stanowisko PL

wiceminister MSZ Andrzej Szejna (XI 2024) — Polska jest zobowiązana wykonać nakaz aresztowania

Sygnatura krytyki adwokatury

uchwała NRA 168/2025 — pojedyncze potwierdzenie numeru (artykuł UWM)

Aktualne dane i źródła

czerwiec 2025 opracowanie UWM Studia Prawnoustrojowe — MTK a uchwała RM ws. Auschwitz (Netanyahu) czasopisma.uwm.edu.pl — recenzowany artykuł akademicki z cytatami uchwały NRA i analizą obowiązku traktatowego

10 stycznia 2025 prasa Rzeczpospolita — odpowiedź MTK na polską gwarancję rp.pl — treść oświadczenia rzecznika MTK i kontekst uchwały RM

25 kwietnia 2025 prasa Rzeczpospolita — MTK zmienia decyzję ws. Netanjahu rp.pl — kolejne etapy postępowania trybunału

listopad 2024 źródło PAP — wiceminister MSZ A. Szejna o obowiązku wykonania nakazu MTK pap.pl — wcześniejsze stanowisko rządu o obowiązku wykonania nakazu MTK; punkt odniesienia dla sprzeczności z późniejszą uchwałą

10 stycznia 2025 opracowanie Kampania Palestyna — relacja z 10 stycznia 2025 kampania-palestyna.pl — strona zaangażowana, użyteczna jako oś czasu wydarzeń

11 stycznia 2025 źródło NRA — posiedzenie plenarne (uchwała 168/2025) adwokatura.pl — relacja z posiedzenia, na którym NRA przyjęła stanowisko ws. nakazu MTK i uchwały RM

Zastrzeżenia Numer uchwały NRA (168/2025) opiera się na pojedynczym źródle akademickim (UWM); treść uchwały jest jednak wielokrotnie cytowana przez prasę (rp.pl, prawo.pl, adwokatura.pl). To nie jest postępowanie karne sensu stricto, ale akt rządowy o bezpośrednim wpływie na wykonalność nakazów MTK na terytorium RP — kontekst niezbędny do zrozumienia pozostałych postępowań.

← polskie postępowania  ·  rejestr źródeł  ·  Wybór: J. Sypiański

Wrocław — ludobójstwo

Postępowanie · 02

Prokuratura Okręgowa we Wrocławiu · pierwsze w Polsce zawiadomienie o ludobójstwo wobec wysokich urzędników Izraela, oparte na zasadzie jurysdykcji uniwersalnej

25 maja 2026 · ludobójstwo · zbrodnie p. ludzkości · zbrodnie wojenne · podżeganie

Sześciu sygnatariuszy złożyło w Prokuraturze Okręgowej we Wrocławiu zawiadomienie o uzasadnione podejrzenie popełnienia zbrodni ludobójstwa, zbrodni przeciwko ludzkości, zbrodni wojennych oraz publicznego podżegania do zbrodni międzynarodowych przez ośmiu wymienionych z imienia i nazwiska wysokich oficjeli izraelskich. Podstawą jurysdykcji jest zasada uniwersalna — Polska może ścigać sprawców niezależnie od miejsca popełnienia czynu i obywatelstwa. Sygnalizowane jako pierwsze tego typu zawiadomienie w Polsce.

Fakty

Data złożenia

25 maja 2026 r.

Organ

Prokuratura Okręgowa we Wrocławiu

Sygnatariusze

Ahmed Elsaftawy (chirurg, PL/PS) · Amjad Agha (PL/PS) · Karolina Nina Ptak · Ewa Jasiewicz · Polsko-Palestyńska Inicjatywa Sprawiedliwości KAKTUS · Hind Rajab Foundation (BE)

Wymienieni

Yoav Gallant (b. min. obrony) · Israel Katz (min. obrony) · Eli Cohen · Herzi Halevi (b. szef sztabu IDF) · Eyal Zamir (szef sztabu IDF) · David Saar Salama · Ghassan Alian · Yoram Halevi

Podstawa prawna

jurysdykcja uniwersalna · ustawa karna polska · zobowiązania ze Statutu Rzymskiego MTK

Charakterystyka czynu

„machina głodu i zniszczenia" wymierzona w ludność cywilną Gazy — głodzenie, obstrukcja pomocy humanitarnej, ataki na infrastrukturę przeżycia

Status

zawiadomienie złożone — oczekuje na decyzję prokuratora o wszczęciu lub odmowie wszczęcia śledztwa

Aktualne dane i źródła

25 maja 2026 źródło Hind Rajab Foundation — komunikat o złożeniu zawiadomienia hindrajabfoundation.org — strona zawiadamiająca; pełna lista nazwisk, przepisów, charakterystyka czynu · (tłumaczenie AI)

25 maja 2026 prasa OKO.press — relacja śledcza z wywiadem ze sygnatariuszem oko.press — wywiad z Ahmedem Elsaftawym; niezależne potwierdzenie składu sygnatariuszy i celu

8 czerwca 2026 prasa WP — „Ścigajcie ich”. Polscy obywatele oskarżają władze Izraela o ludobójstwo wiadomosci.wp.pl — relacja o zawiadomieniu Amżada Aghi i Ahmeda Elsaftawy'ego; HRF wskazuje ok. tysiąca zidentyfikowanych żołnierzy

Zastrzeżenia Komunikat HRF jest stroną zawiadamiającą — opisuje fakt złożenia i treść zawiadomienia, nie bezstronną ocenę zasadności. Stan na początek czerwca 2026 r.: zawiadomienie jest świeże, kwalifikacja prawna i krąg podejrzanych mogą się zmienić w toku weryfikacji prokuratorskiej. Sygnatura akt nie była publicznie znana w momencie publikacji.

← polskie postępowania  ·  rejestr źródeł  ·  Wybór: J. Sypiański

Polskie listy otwarte

apele i petycje ws. Palestyny po 7 X 2023

Rejestr polskich zbiorowych głosów — środowisk kultury, akademickich, dziennikarskich i wydawniczych — adresowanych do władz lub opinii publicznej w związku z działaniami Izraela w Strefie Gazy. Stan na czerwiec 2026 r.

Środowisko kultury

28 V
2026

List ludzi kultury do minister Cienkowskiej

kultura · adresat: MKiDN · ~470 sygnatariuszy

Pisarze, tłumacze, redaktorzy, dziennikarze i wydawcy żądają zawieszenia wszelkiej współpracy państwowych instytucji kultury z izraelskimi podmiotami. Kluczowe żądanie: traktować Izrael tak samo, jak Rosję po agresji na Ukrainę.

zawieszenie współpracy MKiDN z izraelskimi instytucjami, NGO i osobami prywatnymi

kwalifikacja działań Izraela jako ludobójstwa, polityki apartheidu i agresji na Liban

wywołał polemikę K. Geberta w Kulturze Liberalnej (29 V 2026) i kontrlist środowisk żydowskich

2024

Artyści dla Gazy

kultura · adresat: Prezydent, Premier, Marszałkowie Sejmu i Senatu · ~300 sygnatariuszy

Inicjatywa Wschód — artyści, aktorzy, pisarze i twórcy domagają się działań dyplomatycznych i wsparcia misji humanitarnej Globalnej Flotylli Sumud. Wśród sygnatariuszy: Olbrychscy, Ostaszewska, Poniedziałek, Chutnik.

żądanie ochrony polskiej delegacji flotylli Sumud przez władze RP

apel o otwarcie korytarza humanitarnego do Strefy Gazy

tekst i podpisy: actionnetwork.org

Środowisko dziennikarskie i medialne

3 XI
2023

Solidarność z dziennikarzami z Izraela i Palestyny

media · press.pl · apel o ochronę reporterów

Opublikowany trzy tygodnie po 7 października — w odpowiedzi na 30 zabitych dziennikarzy (4 izraelskich, 28 palestyńskich, 1 libański) oraz izraelski przepis umożliwiający zamknięcie Al Jazeery. Wśród sygnatariuszy: Hanna Lis, Max Cegielski, Krzysztof Warlikowski, Martyna Wojciechowska.

apel o ochronę dziennikarzy w strefach konfliktu

potępienie bombardowania domu biura Al Jazeery (25 X 2023, zginęła rodzina szefa biura)

sprzeciw wobec przepisu o zamknięciu Al Jazeery w Izraelu

Ochrona kultury palestyńskiej

17 II
2025

W obronie palestyńskich księgarzy

kultura, edukacja · Salam Lab i in. · 400+ sygnatariuszy

Protest zatrzymania przez izraelską policję (9 II 2025) Mahmuda i Ahmeda Muna — właścicieli Educational Bookshop w Jerozolimie Wschodniej, jednej z najważniejszych księgarni arabskojęzycznych na Bliskim Wschodzie. Skonfiskowano książki historyczne i kolorowanki dla dzieci jako „materiały podżegające".

żądanie od RP potępienia ataku na wolność słowa i prawa do edukacji

apel o dyplomatyczną ochronę palestyńskiego dziedzictwa kulturowego

sygnatariusze: akademicy, dziennikarze, artyści, organizacje pozarządowe z całej Polski

Apele akademickie

V–VI
2024

Listy do rektorów polskich uczelni

akademickie · 18 uczelni · Akademia dla Palestyny

Skoordynowana akcja: listy otwarte skierowane do rektorów 18 polskich uczelni wyższych z żądaniem potępienia operacji wojskowych w Gazie i zerwania więzi z izraelskimi instytucjami naukowymi. Doprowadziły do okupacji UJ, UW i UWr oraz interwencji policji na UW (12 VI 2024 — pierwszy raz od 1989 r.).

list do rektora UW (17 V 2024) — żądanie ujawnienia i zerwania powiązań z uczelniami izraelskimi

petycja do rektora UJ — 2800–3000 podpisów studentów i pracowników

list do rektora UWr — „Nie godzić się na zbrodnie" (Akademia dla Palestyny)

żądanie bojkotu Palantir Technologies (AI dla armii izraelskiej, warsztaty na MIM UW, X 2023)

Uwaga metodologiczna Rejestr obejmuje wyłącznie polskie inicjatywy zbiorowe skierowane do władz lub opinii publicznej. Indywidualne wypowiedzi, posty w mediach społecznościowych i petycje platformowe (bez identyfikowalnych sygnatariuszy) nie są uwzględniane. Pełne listy podpisów, jeśli dostępne, znajdują się na podstronach poszczególnych listów.

← Dossier Palestyna

Artyści dla Gazy

List otwarty · twórcy kultury i sztuki

Data: 2024 Inicjatywa: Inicjatywa Wschód Adresat: Prezydent RP, Premier, Marszałkowie Sejmu i Senatu Sygnatariusze: blisko 300 twórców Platforma: actionnetwork.org / Vogue Polska

Treść listu (streszczenie)

Do Prezydenta RP, Prezesa Rady Ministrów, Marszałka Sejmu i Marszałka Senatu

My, twórcy i twórczynie kultury, w obliczu ludobójstwa popełnianego przez państwo Izrael na mieszkańcach Strefy Gazy, żądamy natychmiastowych działań polskich władz.

Apelujemy o zapewnienie ochrony polskiej delegacji Globalnej Flotylli Sumud oraz o zdecydowane działania dyplomatyczne na rzecz zakończenia kryzysu humanitarnego w Gazie i otwarcia korytarza humanitarnego.

Dołączamy do podobnych listów podpisanych przez twórców z całego świata w ramach akcji Global Movement to Gaza.

Pełny tekst i lista podpisów: actionnetwork.org/petitions/artysci-dla-gazy · Relacja: Vogue Polska

Wybrani sygnatariusze

Pełna lista (~300 osób) na platformie Action Network. Poniżej osoby wymienione w relacjach prasowych.

Krystyna Olbrychska

Daniel Olbrychski

Maja Ostaszewska

Jacek Poniedziałek

Sylwia Chutnik

Kaśka Sochacka

— (oraz ~294 inne osoby)

Kontekst

List powstał w kontekście działalności Globalnej Flotylli Sumud — polsko-międzynarodowej inicjatywy humanitarnej; trzy edycje (X 2025, IV 2026, V 2026) zostały przejęte przez Izrael na wodach międzynarodowych. Szczegóły: § VI — Flotylla Sumud.

Akcja wpisuje się w globalną kampanię Artists4Ceasefire i podobne listy artystów z USA, UK i innych krajów.

Inicjatywa Wschód to kolektyw twórców aktywny na polu kultury i praw człowieka.

← Wszystkie listy · Dossier Palestyna

Dziennikarze 2023

List otwarty · środowisko dziennikarskie

Data: 3 listopada 2023 Adresat: opinia publiczna, władze RP Platforma: press.pl / OKO.press Kontekst: 26 dni po 7 X 2023 — 30 zabitych dziennikarzy

Treść listu (streszczenie)

My, polskie środowisko dziennikarskie i twórcy kultury, wyrażamy solidarność z dziennikarzami i dziennikarkami pracującymi w Izraelu, Gazie i na terytoriach palestyńskich.

„Apelujemy o ochronę wszystkich osób wykonujących zawód dziennikarza w strefach konfliktu oraz o upamiętnienie tych, którzy zginęli."

Potępiamy bombardowanie domu biura Al Jazeery (25 X 2023), w wyniku którego zginęła żona, córka, syn i wnuk szefa biura Waila Dahdaha.

Sprzeciwiamy się izraelskiemu przepisowi komunikacyjnemu z 1 XI 2023 r. umożliwiającemu zamknięcie kanałów informacyjnych pod zarzutem zagrożenia bezpieczeństwa narodowego — narzędziu wymierzonemu przede wszystkim w Al Jazeerę, grożącemu jednak każdemu dziennikarstwu wojennemu.

Źródło: press.pl, 3 XI 2023 · Pełna lista sygnatariuszy w Google Docs (link w artykule)

Liczba ofiar wśród dziennikarzy — dane na dzień listu

Obywatelstwo | Liczba zabitych (7–30 X 2023)
Palestyńscy | 28
Izraelscy | 4
Libańscy | 1
Łącznie | 30 (wg IFJ)

Wybrani sygnatariusze

Pełna lista w Google Docs (link w artykule press.pl). Poniżej osoby wymienione z imienia i nazwiska w relacjach prasowych.

Hanna Lis — dziennikarka

Max Cegielski — dziennikarz, pisarz

Sławomir Sierakowski — publicysta, socjolog

Martyna Wojciechowska — dziennikarka, reporterka

Krzysztof Warlikowski — reżyser teatralny

Jakub Skrzywaneck — reżyser teatralny

Wojciech Farugi — aktor

Mela Koteluk — artystka muzyczna

Maja Ostaszewska — aktorka

← Wszystkie listy · Dossier Palestyna

Księgarze 2025

List otwarty · kultura, edukacja, społeczeństwo obywatelskie

Data: 17 lutego 2025 Inicjator: Salam Lab — Laboratorium Działań dla Pokoju Adresat: władze RP Sygnatariusze: ponad 400 osób i organizacji

Incydent

9 lutego 2025 r. izraelska policja wkroczyła do dwóch księgarni rodziny Muna w anektowanej Jerozolimie Wschodniej.

Zatrzymano właścicieli: Mahmuda i Ahmeda Muna — twórców Educational Bookshop, jednej z najważniejszych arabskojęzycznych instytucji kulturalnych i edukacyjnych w regionie.

Skonfiskowano książki o historii Palestyny oraz kolorowanki dla dzieci — zakwalifikowane przez policję jako „materiały podżegające do terroryzmu".

Zarzuty zmieniono następnie na „zakłócenie porządku publicznego".

Treść listu (streszczenie)

My, sygnatariusze i sygnatariuszki — akademicy, dziennikarze, artyści, organizacje pozarządowe z Polski — apelujemy do władz Rzeczypospolitej Polskiej o stanowcze działanie w obronie wolności słowa i prawa do edukacji na terytoriach palestyńskich.

„Oczekujemy, że Polska jednoznacznie potępi działania wymierzone w wolność słowa i prawo do edukacji, a także podejmie skuteczne kroki na arenie międzynarodowej w celu ochrony palestyńskiego dziedzictwa intelektualnego i kulturowego."

Domagamy się wycofania zarzutów wobec Mahmuda i Ahmeda Muna oraz zaprzestania represji wobec instytucji kultury i edukacji na Zachodnim Brzegu i w Jerozolimie Wschodniej.

Pełny tekst i sygnatariusze: salamlab.pl

Kontekst

Educational Bookshop (Jerozolima Wschodnia) — założona w 1982 r., przez dekady punkt spotkań palestyńskiej inteligencji, zagranicznych badaczy i dyplomatów. Odwiedzali ją m.in. dziennikarze z BBC, AP, Reuters.

Salam Lab opublikował wcześniej odrębny list solidarnościowy z mediami palestyńskimi i izraelskimi (2023) — obie inicjatywy wyrastają z tego samego krakowskiego środowiska.

List jest jedną z nielicznych polskich inicjatyw skupionych nie na bojkocie instytucji izraelskich, lecz na ochronie konkretnych palestyńskich instytucji kultury.

← Wszystkie listy · Dossier Palestyna

Kultura — list Cieńkowskiej

List otwarty · środowiska kultury

Data: 26–28 maja 2026 Adresat: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Sygnatariusze: blisko 470 osób Środowisko: pisarze, tłumacze, redaktorzy, dziennikarze, wydawcy

Treść listu

Szanowna Pani Minister,

my, ludzie kultury, zwracamy się z prośbą o zawieszenie wszelkiej współpracy z izraelskimi instytucjami, organizacjami pozarządowymi i osobami fizycznymi, które nie sprzeciwiają się polityce Izraela — przez instytucje podlegające Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

„Nie domagamy się niczego wyjątkowego. Żądamy jedynie, by Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego traktowało Izrael i jego obywateli tak samo, jak traktuje się Federację Rosyjską i jej obywateli po agresji na Ukrainę."

[Sygnatariusze kwalifikują działania Izraela jako ludobójstwo, politykę apartheidu i agresję na Liban.]

„każda forma współpracy z instytucjami kulturalnymi tego państwa okrywa dziś polską kulturę hańbą"

Pełny tekst: Google Docs (lista sygnatariuszy) · Omówienie: Polityka, 26 V 2026 · WP Film · Rynek Książki

Sygnatariusze

466 sygnatariuszy i sygnatariuszek — lista zamknięta 31 maja 2026.

Krzysztof Cieślik — wydawca, redaktor, tłumacz

Przemysław Wielgosz — eseista, wydawca

Karolina Cieślik-Jakubiak — redaktorka, dziennikarka

Emilia Konwerska — poetka, prozaiczka

Mateusz Żaboklicki — poeta, fotograf

Olga Gitkiewicz — pisarka

Tomasz Bąk — poeta

Darek Foks — pisarz, redaktor

Natalka Suszczyńska — pisarka

Karol Kleczka — filozof, publicysta, redaktor

Marta Hermanowicz — pisarka

Karol Pomykała — artysta grafik

Aga Zano — tłumaczka literatury, poetka

Łukasz Piskorek — projektant graficzny

Aleksandra Tarnowska — pisarka

Wojciech Chmielarz — pisarz

Artur Domosławski — pisarz, dziennikarz

Maciej Jakubowiak — eseista, redaktor

Jul Łyskawa — pisarz

Krzysztof Katkowski — poeta, dziennikarz

Piotr Sadzik — eseista, wykładowca

Joanna Łępicka — poetka

Sylwia Chutnik — pisarka

Piotr Kikta — księgarz

Adrian Stachowski — redaktor, tłumacz

Mikołaj Ratajczak — filozof, tłumacz, redaktor

Antonina Tosiek — literaturoznawczyni, pisarka

Maciej Oleksy — księgarz, redaktor

Emilia Dłużewska — dziennikarka, pisarka

Anna Adamowicz — poetka

Jakub Gutkowski — poeta

Miłosz Biedrzycki — człowiek kultury

Magdalena Genow — pisarka

Łukasz Żurek — krytyk literacki, wykładowca, redaktor

Hanka Grupińska — autorka

Aleksandra Łojek — autorka

Wojtek Lewicki — copywriter, grafik

Roman Kurkiewicz — wykładowca, aktywista, publicysta

Kaja Kędzioł — kulturoznawczyni, redaktorka

Adam Lipszyc — eseista i tłumacz

Mariusz Czubaj — pisarz, wykładowca

Agata Siwiak — kuratorka sztuk performatywnych, wykładowczyni

Amelia Sarnowska — krytyczka literacka, redaktorka, dziennikarka

Anna Majewska — badaczka i kuratorka sztuk performatywnych

Ewa Toniak — historyczka sztuki, badaczka, kuratorka

Iwona Wyszogrodzka — dziennikarka, publicystka

Adam Różański — muzyk

Wojciech Kopeć — poeta, krytyk, wydawca

Dominika Blachnicka-Ciacek — badaczka, socjolożka

Katarzyna Lewandowska — wykładowczyni, historyczka sztuki, kuratorka, aktywistka

Zuzanna Sala — krytyczka literacka, literaturoznawczyni

Dorota Grobelna — historyczka kultury, kuratorka, wykładowczyni

Sławomir Królak — robotnik umysłowy

Filip Matwiejczuk — poeta, krytyk, redaktor

Ewa Wójciak — Teatr Ósmego Dnia

Jacek Chmaj — Teatr Ósmego Dnia

Marcin Kęszycki — Teatr Ósmego Dnia

Damian Jankowski — redaktor

Paweł Jędral — pisarz, dziennikarz

Tadeusz Janiszewski — Teatr Ósmego Dnia

Rafał Stronk — publicysta, krytyk

Izabela Wieczorek — historyczka sztuki, kuratorka

Anna Dzierzgowska — nauczycielka

Kinga Dunin — Krytyka Polityczna

Małgorzata Rejmer — pisarka

Kamil Czudej — reżyser, dziennikarz

Przemek Dębowski — wydawca

Weronika Zalewska — artystka, wykładowczyni

Agata Ostrowska — tłumaczka literatury

Barbara Woźniak — pisarka

Zuzanna Jędrzejowska — dziennikarka

Ania Lucid — artystka wizualna

Błażej Warkocki — literaturoznawca

Paweł Rzewuski — pisarz

Małgorzata Żarów — pisarka

Dorota Nowak — redaktorka

Zbigniew Rokita — pisarz, reporter

Michał Rzecznik — twórca komiksów, kurator

Maria Wodzińska — badaczka

Piotr Marzec — twórca komiksów

Michał Michalski — pisarz, wydawca

Ada Piekarska — kuratorka sztuki

Robert Piotrowicz — artysta dźwiękowy, kurator

Kaja Malanowska — nauczycielka, pisarka

Aleksandra Herzyk — autorka komiksów i książek

Natalia Zajączkowska — wykładowczyni, badaczka

Karolina Grzywnowicz — artystka

Kuba Rudziński — projektant

Anka Wandzel — pisarka

Oliwia Bosomtwe

Anna Baumgart — artystka wizualna, reżyserka ,badaczka

Paweł Żukowski — artysta wizualny, aktywista praw człowieka, członek rady programowej QueerMuzeum Warszawa.

Weronika Adamowska — kuratorka filmowa

Sławomir Blaszewski — kostiumograf

Jaśmina Wójcik — reżyserka, artystka wizualna

Jacek Zwierzyński — historyk sztuki

Anna Alboth — dziennikarka

Anna Witkowska — artystka wizualna, prof. AS Szczecin

Zuzanna Bartoszek — artystka, pisarka

Adam Witkowski — artysta wizualny i dźwiękowy, profesor ASP Gdańsk

Aleksandra Lipczak — autorka

Gregor Różański — artysta

Aleksy Wójtowicz — krytyk, historyk sztuki

Kaja Puto — redaktorka naczelna www.krytykapolityczna.pl

Adam Kozicki — artysta

Marta Maria Madej — projektantka wizualna, artystka interdyscyplinarna, adiunkta AS Szczecin

Alicja Czyczel — choreografka

Dawid Kujawa — krytyk literacki, eseista

Katarzyna Maniak — antropolożka

Joanna Saran — historyczka sztuki, producentka

Ewa Tatar — kuratorka, pisarka

Adam Strug — muzyk

Anna Romanowicz — antropolożka

Olga Wróbel — krytyczka literacka

Adam Woźniak — krytyk literacki, filozof

Aleksandra Czudżak — artystka, ilustratorka

Natalia Skoczylas — artystka, aktywistka

Katarzyna Słoboda — kuratorka, badaczka

Beata Kowalska — socjolożka, profesorka UJ

Bartosz Frąckowiak — kurator, badacz, reżyser, _BW_Lab, Strategic Dreamers

Ewa Kozik — kuratorka _BW_Lab

Bartosz Baxi Ostrowski — choreograf, badacz, współtwórca Onboard Cultural Center, uczestnik flotylli w 2025 oraz 2026 roku

Marianna Dobkowska — kuratorka

Oriana Radziuk — kuratorka

Łucja Staszkiewicz — krytyczka sztuki

Dalia Mikulska — reporterka

Kinga Skwira — poetka

Kalina Błażejowska — reporterka i publicystka

Michał Płaczek — artysta

Katarzyna Banasiak — artystka wizualna

Piotr Jagielski — autor

Jakub Wróblewski — artysta, prof. ASP

Tomek Paszkowicz — artysta i kurator

Jakub Nowak — pisarz, wykładowca

Karolina Domagalska — reżyserka, aktywistka

Alicja Rogalska — artystka

Jagoda Szelc — reżyserka, wykładowczyni

Tomasz Gałązka — tłumacz

Łukasz Kraj — tłumacz, krytyk literacki

Bogna Świątkowska

Anna Ptak — kuratorka, badaczka

Natalia Królikowska — krytyczka literacka, redaktorka

Jacek Kochanowski — socjolog queer

Kacha Szaniawska — redaktorka

Michał Gulik — kurator, Unsound

Paweł Demirski — dramatopisarz

Anita Sokołowska — aktorka, reżyserka teatralna

Ika Sienkiewicz-Nowacka — kuratorka

Małgorzata Szczurek — wydawczyni

Weronika Stencel — pisarka, redaktorka, artystka

Szymon Nidez Stefaniak — kurator, ceramik, członek PKN ICOM

Anka Herbut — dramaturżka

Beata Bandurska — aktorka

Ilona Witkowska — poetka

Paweł Wodziński — reżyser

Konrad M. Cichoń — aktor, reżyser Teatr Polski w Poznaniu

Irmina Rusicka — artystka, wykładowczyni

Patrycja Cichosz — artystka

Katarzyna Bojarska — kulturoznawczyni, tłumaczka, redaktorka

Maciej Nowak — dyrektor teatru

Marta Romankiv — artystka

Nadim Suleiman — reżyser

Wiktor Euejda — animator kultury, aktywista

Dominika Kowynia — malarka, wykładowczyni

Magdalena Sztandara — antropolożka

Janusz Drzewucki — krytyk literacki, poeta

Anna Stela — kompozytorka, aktorka

Anna Rejf — nauczycielka

Hanna Jankowska — tłumaczka literacka

Katarzyna Winiarska — animatorka kultury

Kacper Szklarski — tancerz, performer

Monika Roszko — aktorka

Justyna Czechowska — tłumaczka literatury

Patryk Szaj — redaktor, wykładowca

Maciej Kałuża — wykładowca

Alicja Kobza — graficzka, badaczka

Agata Bogacka — malarka

Jakub Momro — filozof, literaturoznawca

Dawid Czech — tłumacz literatury, wykładowca

Michał Korda — autor, redaktor

Alicja Borkowska — reżyserka, animatorka kultury

Łukasz Wójcicki — performer, choreograf

Marek Śmietana — wykładowca, tłumacz, lektor

Anita Piotrowska — krytyczka filmowa

Tomasz Szerszeń — eseista, badacz, fotograf

Judyta Wachowska — wykładowczyni, literaturoznawczyni

Filip Kijowski — artysta, performer

Dorota Kozińska — wykładowczyni, tłumaczka, krytyk muzyczna

Maria Kubit — artystka

Paweł Łysak — reżyser

Katarzyna Waligóra — nauczycielka akademicka, badaczka, krytyczka teatralna

Bartosz Wójcik — nauczyciel, karaibista, tłumacz

Edmund Krempiński — performer, aktor, artysta

Magdalena Kalenik — filmoznawczyni, fotografka

Paweł Hadrian — kurator, filozof, aktywista

Piotr Kaźmierczak aktor — reżyser, wykładowca

Ludwika Włodek — pisarka, wykładowczyni UW

Mateusz Atman — reżyser

Agnieszka Jakimiak — reżyserka

Szymon Kloska — krytyk literacki, działacz

Karol Muszyński — socjolog, UW

Karolina Zajączkowska — fotografka, artystka

Marta Filipiuk-Michniewicz — menedżerka kultury

Kamil Mizgała — kurator i badacz sztuki

Mateusz Górniak — pisarz i dramaturg

Anna-Maria Wolniak — promotorka kultury

Agnieszka Ponikiewska — promotorka kultury

Anna Słowiakowska-Polak — autorka, promotorka kultury

Magdalena Hajduk-Dębowska — wydawczyni

Hubert Walczyński — redaktor, nauczyciel

Zofia Król — redaktorka

Jędrzej Malko

Michał Mytnik — redaktor

Alicja Paszkiel — artystka

Łukasz Zawada — pisarz, redaktor

Piotr Olkusz — redaktor, wykładowca UŁ

Bartosz Grauman — kulturoznawca

Patryk Kosenda — redaktor, poeta

Katarzyna Barej — grafik

Michał Grochowiak — scenarzysta

Bartek Sabela — reporter, autor książek

Jędrzej Piaskowski — reżyser teatralny

Tomasz Brzeziński — scenograf

Filip Pawlak — performer, reżyser

Paula Czubaj — kulturoznawczyni

Joanna Rajkowska — artystka

Michał Borczuch — reżyser

Hubert Sulima — dramaturg

Agata Sikora — eseistka, kulturoznawczyni

Justyna Stasiowska — artystka dźwięku

Paulina Osińska — tłumaczka audiowizualna

Małgorzata Gralińska — tłumaczka literatury

Dagny Kurdwanowska — dziennikarka, autorka książek

Dawid Mateusz — poeta, działacz kultury, prezes Stowarzyszenia Kultura w Pracy

Mateusz Witkowski — dziennikarz, podcaster

Klaudia Hartung-Wójciak — dramaturżka, reżyserka

Max Cegielski — pisarz, dziennikarz

Agnieszka Rzonca — redaktorka

Michał Wieczorek — dziennikarz

Łukasz Witczak — tłumacz literacki

Damian Kowal — pisarz

Wojciech Marzec — literaturoznawca, tłumacz

Beniamin M. Bukowski — reżyser, dramatopisarz, dyrektor teatru

Andrzej Kłak — aktor Teatru Powszechnego w Warszawie

Joanna Andruszko — promotorka kultury, Instytut Adama Mickiewicza

Ewa Pawlik — dziennikarka, producentka wydarzeń kulturalnych, celebrantka

Martyna Kowalewska-Martycz — agentka literacka, tłumaczka

Jakub Wolak — filozof, redaktor, tłumacz

Wojciech Rusinek — krytyk literacki, redaktor

Monika Bobako — UAM

Marcin Borkowski — twórca gier, dziennikarz

Przemysław Pożar – tłumacz literatury — literaturoznawca

Marta Konarzewska — graficzka, ilustratorka

Olimpia Dragouni — wykładowczyni, badaczka

Artur Hellich. nauczyciel akademicki — krytyk literacki

Jan Stanisław Witkiewicz. dziennikarz — krytyk, publicysta

Justyna Pelaska — Wydawnictwo Krytyki Politycznej

Rafał Hetman — autor

Agnieszka Zygmunt-Bisek — socjolożka, redaktorka

Magdalena Skrzeczkowska — ilustratorka, fotografka, animatorka kultury

Jakub Lewicki (Ignacy Woland) — muzyk, Hańba!

Agnieszka Murawska — tłumaczka

Justyna Olszyna-Wasiak — kulturoznawca

Paweł Kusiak — poeta

Paweł Kicman — dziennikarz, twórca gier fabularnych, nauczyciel akademicki

Grzegorz Paprzycki — reżyser

Joachim Snoch — literaturoznawca, twórca gier

Robert Mocek — Teatr Dramatyczny w Wałbrzychu

Marcelina Karcz — menedżerka kultury

Marta Czarnecka — menadżerka kultury

Justyna Bilik — scenarzystka

Magdalena Mijewska — animatorka, badaczka

Julia Pawelec — animatorka, aktorka

Jakub Lenarczyk — muzyk, reżyser dźwięku

Olga Rembielińska — poetka, etnografka

Michał Trusewicz — pisarz, krytyk literacki

Magdalena Toczek — dokumentalistka, fotografka

Monika Janiszewska — tłumaczka, poetka, felietonistka

Bożydar Pająk — dziennikarz

Marta Wrzask — fotografka

Marceli Wójcik — animator kultury

Kacper Bartczak — poeta, tłumacz poezji, amerykanista

Magdalena Bojdo — autorka zdjęć

Beata Abdallah-Krzepkowska — orientalistka, nauczyciel akademicki

Anna Gomóła - kulturoznawca

Piotr Hardy - przewodnik miejski

Aleksandra Pyziak-Sadulska — specjalistka w zakresie prawa autorskiego, kuratorka, autorka tekstów.

Tobiasz Johan Mullai — muzyk, filolog

Natalia Mętrak-Ruda — dziennikarka, tłumaczka

Kuba Krasny — menedżer kultury

Marta Syrwid — redaktorka, wydawczyni

Filip Brzeźniak-Kujda — filozof

Michał Konarski — krytyk filmowy, programer

Ewa Mikuła — dramaturżka, reżyserka teatralna

Monika Borkowska — konserwatorka sztuki

Maria Świątkowska — menedżerka kultury

Maryna Szturo-Over — teatrolożka,archiwistka

Karolina Łukasik — badaczka, pisarka

Malina Łukasiewicz-Stojańska — animatorka kultury

Adam Hadi — aktor

Natalia Lesinska — artystka taneczna, performerka burleski & kabaretu.

Aleksander Kamkow — publicysta

Paweł Jasnowski — eseista, krytyk

Wiktoria Beczek — dziennikarka

Karol Templewicz — publicysta, pisarz

Karolina Bednarz — wydawczyni, autorka

Paulina Marszałek — księgarka, redaktorka, krytyczka

Michał Tomaszewski — tłumacz audiowizualny

Marlena Niemiec — poetka

Jakub Buksiński — spiker

Joanna Bociąg — menadżerka kultury, poetka

Joanna Płaszewska — producentka gier komputerowych

Magdalena Stonawska — redaktorka, tłumaczka, promotorka kultury

Arek Kowalik — pisarz

Klara Cykorz — krytyczka filmowa

Eliza Pieciul-Karmińska — tłumaczka literatury

Rafał Gawin — poeta, redaktor

Artur Derdaś — organizator wydarzeń kulturalnych

Andrzej Leder — filozof

Monika Maciasz — poetka

Maciej Bobula — pisarz, tłumacz, nauczyciel

Wojciech Faruga — reżyser

Wojciech Domagalski — grafik, nauczyciel akademicki

Michał Koza — literaturoznawca

Patryk Majczak — organizator festiwali i konwentów, popularyzator gier planszowych

Marta Bogdańska — artystka, fotografka

Wojciech Goslar — historyk, tłumacz literatury

Marta Malinowska — pisarka, scenarzystka gier wideo

Robert Mleczko — rezyser swiatla, wykladowca akademicki

Bartłomiej Baran — pracownik wydawnictwa, tłumacz, muzyk

Natalia Ciak — graficzka, artystka

Tymoteusz Onyszkiewicz — pisarz, filozof

Joanna Rudniańska — pisarka

Mariusz Zaniewski — aktor

Agnieszka Piskozub-Piwosz — tłumaczka, publicystka, aktywistka

Karolina Breguła — artystka wizualna, wykładowczyni

Łukasz Kołodziej — projektant gier fabularnych

Małgorzata Markiewicz — artystka

Jakub Wydra — krytyk

Rafał Maćkowiak — aktor

Nastii Nienormatywne — osoba twórcza, samorzecznicza i aktywistyczna

Dominik Małecki — tłumacz

Łukasz Najder — eseista, redaktor

Joanna Wójcik — kulturoznawczyni

Kamila Spierewka — twórczyni gier

Łukasz Spierewka — twórca gier

Marcin Marciczkiewicz — prowadzący Klub Gier Planszowych

Piotr Piotrowicz — performer, twórca teatralny

Aneta Głowacka — prof. Unwersytetu Śląskiego, kulturoznawczyni, badaczka teatru, krytyczka teatralna

Olga Sabała — redaktorka, krytyczka literacka

Arkadiusz Lewkowicz — muzyk, grafik

Piotrka Masierak — dziennikarka

Hubert Michalak — robotnik kultury

Kacper Rydzewski — krytyk filmowy

Mateusz Dobrowolski — muzyk, dziennikarz

Marcin Konarski — prawnik, nauczyciel akademicki

Wiktor Dyndo — artysta

Michał Sokolski — nauczyciel

Marta Szlasa-Rokicka — studentka, twórczyni teatralna

Dobrosława Wiktor-Mach — socjolożka

Agata “kreska_” Krajewska — robotniczka kultury

Filip Jaworski — portal “Kraków się wydarza”

Łukasz Ciemiński — historyk sztuki, etnograf, muzealnik

Piotr Kucharski — tłumacz literatury

Bartosz Cieśla — pracownik muzeum

Piotr Kędziorek — etnograf, dziennikarz, dyrektor Programu 2 Polskiego Radia

Bartłomiej Błesznowski — socjolog, historyk idei

Sara Manasterska — tłumaczka

Paweł Michna — badacz kultury wizualnej, kurator

Joanna Kalińska — tłumaczka

Katarzyna Czajk-Kominiarczuk — krytyczka filmowa

Jan Kurpiński — doktorant literaturoznawstwa, tłumacz

Bartosz Tarnowski — dziennikarz, aktywista

Ryszard Pepłoński — kulturoznawca, filmoznawca

Jan Krakowian — menedżer kultury, księgarz

Joanna Kocemba-Żebrowska — kulturoznawczyni, teatrolożka

Jakub Nowak — człowiek kultury

Elżbieta Brzozowska — tłumaczka, redaktorka

Wojciech Sobolewski — artysta wizualny, fotograf

Teresa Fazan — badaczka, autorka

Paweł Król — pisarz

Joanna Rzączyńska — aktorka Teatru Żydowskiego w Warszawie

Filip Lech — dziennikarz

Jakub Demiańczuk — krytyk filmowy

Adam Opatowicz — reżyser

Karol Poręba — redaktor, krytyk literacki, tłumacz literatury

Paulina Michta — reżyser

Grzegorz Pertek — literaturoznawca

Barbara Sęk — pisarka, trenerka twórczego pisania

Franciszek Korolczuk — student reżyserii

Anna Karczewska — dziennikarka, promotorka kultury

Dorota Chwalińska — przewodnik warszawski

Adrian Bryniak — pracownik kultury

Ewa Trojanowska — historyczka sztuki, Obywatelka RP

Michał Borkiewicz — animator kultury, Stowarzyszenie Plan B

Bartłomiej Schweiger — Game Designer, Groznawca

Janek Turkowski

Julia Smoleń — reżyserka

Krzysztof Boczek — dziennikarz

Dominika Tarczoń — pisarka, promotorka literatury

Lech Nienartowicz — muzyk

Anna Wołcyrz — tłumaczka literatury, wydawczyni

Natalia Pitala — publicystka

Michał Rymaszewski — poeta, redaktor, krytyk

Urszula Stefanowska (ps. Ofeli) — reżyser teatralny, student reżyserii

Zofia Ulańska — redaktorka, wykładowczyni, krytyczka literacka

Magdalena Krysińska-Kałużna — wykładowczyni, badaczka

Andrzej Skupniewicz — muzyk

Paweł Sakowicz — choreograf

Wacław Sobaszek — reżyser

Erdmute Sobaszek — aktorka i animatorka kultury

Krzysztof Rzączyński — reżyser, dyrektor teatru

Małgorzata Sikora-Tarnowska — literaturoznawczyni, redaktorka

Hanna Drzazga — reżyserka

Paweł Kulka — filolog

Antonina Lorek — rzeźbiarka, stypendystka MKiDN

Elżbieta Łapczyńska — pisarka

Jan Olaszek — historyk

Łukasz Stawowczyk — aktor

Andrzej Błażewicz — reżyser, dramaturg

Kamil Budziarz – autor audiodeskrypcji

Maurycy Zimmermann - muzyk

Jacek Dziduszko - animator kultury filmowej

Witek Hebanowski — animator kultury, Fundacja Inna Przestrzeń

Jan Potkański — literaturoznawca

Anna Furmanowicz — scenarzystka

Kuba Łubniewski — filmowiec, fotograf

Iwo Kondefer — reżyser, edukator kulturalny

Bartosz Wójcik — filozof, redaktor

Piotr Malczyk — pracownik kultury

Maciej Idczak — reżyser

Witek Orski — artysta

Jakub Gałęziowski — historyk

Małgorzata Fukowska — tłumaczka

Jakub Majchrzak — muzyk i twórca wideo

Piotr Czerniawski — redaktor

Paweł Bilski — aktywista, działacz

Piotr Wałkówski — pisarz, redaktor

Dorota Horodyska — tłumaczka

Małgorzata Ossowska-Czader — wykładowczyni, tłumaczka

Wojciech Pitala — reżyser

Jan Szczur — poeta

Barbara Grobler — dyrektorka programowa w Spółdzielni Ogniwo

Barbara Brzezicka — tłumaczka, filozofka, członkini redakcji Czasu Kultury

Filiup Karaś —

Adam Kaczanowski — pisarz

Agata Siniarska — artystka, badaczka

Katarzyna Wyszkowska — artystka

Janusz Stankiewicz — pisarz

Rafał Majka — aktywista, wykładowca

Mateusz Zegan — organizator, producent, muzyk

Aneta Nowicka — reżyserka

Grzegorz Pikora — pisarz

Anna Gulińska — menedżerka kultury

Katarzyna Bena-Gass — tłumaczka

Zofia Zaleska — pisarka

Zosia Kochan — robotnicza kultury

Dominika Łabądź — artystka wizualna, wykładowczyni

Aleksandra Guja — doktorantka nauk o kulturze i religii

Paulina Rzymanek — literaturoznawczyni, aktywistka literacka

Elżbieta Janota — tłumaczka, aktywistka literacka

Bartosz Konstrat — poeta

Katarzyna Żukowska — muzealniczka, doktorantka

Maria Świerżewska — pracownica kultury

Jarosław Pietrzak — wykładowca autor

Maryna Sakowska — artystka wizualna

Kontekst i reakcje

Polemika Konstantego Geberta — „Zarzuty i hańba" (Kultura Liberalna, 29 V 2026): zarzut antysemityzmu, krytyka powołania się na Miloon Kothariego (byłego eksperta ONZ, oskarżanego o antysemityzm).

Kontrlist środowisk żydowskich i filosemickich — opublikowany równolegle (Salon24/blog Eternity): sprzeciw wobec bojkotu, zarzut stosowania podwójnych standardów; mowa o „pierwszych od 1968 roku" nastrojach antysemickich.

Prawica: Do Rzeczy — „Pięknoduchy kontra obsesjonaci"; Polska Rada Chrześcijan i Żydów — artykuł „Dwa listy o bojkot" (29 V 2026).

Ministerstwo kultury nie odpowiedziało publicznie na list do momentu aktualizacji tego wpisu (VI 2026).

Uwaga Liczba sygnatariuszy zmieniała się dynamicznie: WP Film podał „ponad 200" (wczesna wersja, 28 V), Rynek Książki „blisko 470" (27 V — lista była już zamknięta). Polityka podała zbliżoną liczbę; Kultura Liberalna mówi o „niemal pięciuset". Przyjmujemy ~470 jako najbardziej udokumentowaną wartość końcową.

← Wszystkie listy · Dossier Palestyna

Polski ruch solidarności

stowarzyszenia, kolektywy, partie, związki

Rejestr polskich podmiotów aktywnych w sprawie Palestyny — od dyplomatycznej obecności PRL-owskiej, przez ruch studencki okupacji 2024, po związki zawodowe i partyjne stanowiska wobec ludobójstwa w Strefie Gazy. Stan na czerwiec 2026 r.

Stowarzyszenia i organizacje

01

Forum Palestyńskie w Polsce

stowarzyszenie · KRS 0001092544 · zarej. 6 III 2024 · Warszawa

Stowarzyszenie palestyńskiej diaspory zarejestrowane w marcu 2024 r., współorganizator większości warszawskich marszów solidarności po 7 października.

współorganizacja Marszu dla Palestyny w Warszawie (z Kolektywem Kefija i Pracowniczą Demokracją)

antywojenne wiece solidarności — Palestyna, Liban, Iran (2024–2025)

promocja kultury palestyńskiej i integracja diaspory w Polsce

02

Polsko-Palestyńskie Stowarzyszenie Przyjaźni

stowarzyszenie · zał. 1976 · Warszawa · obrządek protokolarno-kulturalny

Najstarsze polsko-palestyńskie stowarzyszenie, skupione przy ambasadzie Państwa Palestyny. Aktywność rytualna — obchody, dabke, wystawy — nie protestowa; historyczna ciągłość środowiska palestyńskiego od PRL.

obchody Międzynarodowego Dnia Solidarności z Narodem Palestyńskim (29 XI)

obchody Dnia Nakby (15 V) — wieczory pamięci wygnania 1948

wieczory tańca dabke, wystawy, spotkania literackie

03

Salam Lab — Laboratorium Działań dla Pokoju

stowarzyszenie · od 2020 · Kraków · edukacja, media, dialog

Krakowskie stowarzyszenie zajmujące się edukacją o Bliskim Wschodzie i pracą z uchodźcami. Współorganizator publicznych wydarzeń propalestyńskich w Krakowskim Biurze Festiwalowym.

publikacje, podcasty i materiały edukacyjne o Palestynie i Bliskim Wschodzie

koprodukcja wydarzeń propalestyńskich w KBF Kraków (z FFIPP Poland, Nomadą, Kefiją)

Help Point „Live in Krakow" dla uchodźców i migrantów

04

Stowarzyszenie Nomada

stowarzyszenie praw człowieka · Wrocław · patron Inicjatywy Kaktus

Wrocławska organizacja praw człowieka prowadząca m.in. wsparcie prawne migrantów i uchodźców. Pod jej auspicjami działa polsko-palestyńska Inicjatywa Kaktus.

patronat nad Polsko-Palestyńską Inicjatywą na rzecz Sprawiedliwości „Kaktus" (od 2024)

wsparcie prawne i interwencje na rzecz migrantów oraz osób uchodźczych

długoletnia działalność praw człowieka w Dolnośląskiem

05

Polsko-Palestyńska Inicjatywa na rzecz Sprawiedliwości „Kaktus"

inicjatywa prawniczo-rzecznicza · pocz. 2024 · pod Nomadą · saber = kaktus / cierpliwość

Sygnatariusz zawiadomienia wrocławskiego z 25 V 2026 r. o zbrodnię ludobójstwa oraz zawiadomienia ws. Jonathana Barkata (26 V 2026). Nazwa od arabskiego saber — kaktus i cierpliwość zarazem.

współsygnatariusz zawiadomienia o ludobójstwo do Prokuratury Okręgowej we Wrocławiu (25 V 2026)

współsygnatariusz zawiadomienia ws. Jonathana Barkata — zniszczenie meczetu Istiqlal (26 V 2026)

doradztwo prawne i dokumentacja naruszeń praw człowieka w kontekście Gazy

06

FFIPP Poland

akademicka sieć międzynarodowa · Faculty for Israeli-Palestinian Peace

Polska odnoga międzynarodowej akademickiej sieci na rzecz pokoju izraelsko-palestyńskiego. Działa głównie przez koprodukcje wydarzeń edukacyjnych.

współorganizator wydarzeń akademicko-edukacyjnych w KBF Kraków

współpraca z Akademią dla Palestyny, Salam Lab, Nomadą, Kolektywem Kefija, Stowarzyszeniem Plan B

Ruch studencki i akademicki

07

Akademia dla Palestyny

ogólnopolska sieć · 18 uczelni · okupacje UJ / UW / UWr 2024

Najsilniejszy podmiot ruchu studenckiego po 7 października 2023. Sieć studentek, studentów i osób pracowniczych z 18 uczelni — od okupacji UJ w maju 2024 do umowy z rektorem o zespole ds. współpracy z uczelniami izraelskimi (X 2024).

okupacja Collegium Broscianum UJ od 25 V 2024 — „Uniwersytet Palestyński" i wykłady okupacyjne

okupacja parku Autonomia przy kampusie UW (V–VI 2024); interwencja policji 12 VI 2024

przykucie się kajdankami do bram Collegium Novum UJ (VI 2024)

porozumienie z UJ z 15 X 2024 — powołanie zespołu ds. współpracy z uczelniami izraelskimi

okupacja Uniwersytetu Wrocławskiego, rozmowy o komisji etycznej (XII 2024)

kanały: Instagram · Facebook

Kolektywy uliczne

08

Kolektyw Kefija

warszawski kolektyw uliczny · od końca 2023 · IG / FB

Główny organizator warszawskich marszów dla Palestyny i akcji BDS po 7 października. Obecność niemal wyłącznie na Instagramie (kilka tysięcy obserwujących).

współorganizacja Marszu dla Palestyny w Warszawie (z Pracowniczą Demokracją i Forum Palestyńskim)

akcje BDS i bojkot konsumencki firm wspierających okupację

regularne manifestacje pod ambasadą Izraela (2023–2025)

kanały: Instagram · Facebook

09

Sieć „X dla Palestyny" — Wrocław, Łódź, Trójmiasto, Kiermasz

regionalne kolektywy miastowe · obecność wyłącznie IG · zasięgi rzędu 700–900

Sieć lokalnych kolektywów organizujących pikiety, marsze i zbiórki w mniejszych miastach. Każdy działa autonomicznie, połączeni nazewnictwem i polityką BDS.

regularne pikiety i marsze lokalne (2024–2025)

kiermasze zbiórkowe na pomoc humanitarną dla Gazy

lokalna kampania BDS

kanały: Wrocław · Łódź · Trójmiasto · Kiermasz dla Palestyny

Partie, związki, anarchiści

10

Partia Razem

partia parlamentarna · stanowisko ZK 30 X 2023 · poparcie skargi RPA 24 I 2024

Jedyna polska partia parlamentarna nazywająca wprost ludobójstwo w Gazie i żądająca sankcji wobec Izraela. Stanowisko zarządu krajowego z 30 X 2023 r. — bezwarunkowe zawieszenie broni i krytyka zbiorowej kary.

stanowisko ZK z 30 X 2023 — bezwarunkowe zawieszenie broni, krytyka zbiorowej kary

poparcie skargi RPA przed MTS (24 I 2024)

interpelacje posła Macieja Koniecznego ws. polskiego handlu bronią z Izraelem (V 2024)

obecność posłów i działaczy na marszach solidarności

11

Pracownicza Demokracja

polska sekcja International Socialist Tendency · od 1990

Współorganizator warszawskich marszów dla Palestyny od pierwszych tygodni po 7 października. Hasło: Solidarnie z oporem palestyńskim! Stop ludobójstwu!

współorganizacja Marszu dla Palestyny w Warszawie (z Kolektywem Kefija, Forum Palestyńskim)

publikacje i ulotki „Solidarnie z oporem palestyńskim! Stop ludobójstwu!"

regularne wiece i ulotkowanie pod ambasadą Izraela

12

OZZ Inicjatywa Pracownicza

oddolny związek zawodowy · Poznań / ogólnopolski · długoterminowe poparcie BDS

Jedyny polski związek zawodowy z konsekwentną linią propalestyńską. Komisja Krajowa popiera kampanię BDS od dawna; po 7 października wsparcie materialne dla Związku Dziennikarzy Palestyńskich.

uchwała Komisji Krajowej popierająca kampanię BDS

1000 EUR dla Związku Dziennikarzy Palestyńskich na kamizelki kuloodporne i maski gazowe

wywiady solidarnościowe z dokerami z Genui blokującymi transporty broni do Izraela

udział w marszach pracowniczo-palestyńskich (Poznań, Warszawa)

13

Federacja Anarchistyczna

sekcje Warszawa / Poznań / Kraków · „Free Palestine" jako sprawa anarchistyczna

Antypaństwowa rama solidarności — tekst programowy Dlaczego Wolna Palestyna opublikowany 31 XII 2023 r. lokuje sprawę palestyńską w tradycji anarchistycznego antyimperializmu.

tekst programowy Dlaczego Wolna Palestyna (XII 2023)

wykład Palestyna. Zapomniany opór w Krakowie (XII 2024)

udział w marszach i akcjach BDS w Warszawie i Poznaniu

współorganizacja czytań i pokazów filmowych w squatach

Zastrzeżenia / nota źródłowa Rejestr opiera się na stronach własnych organizacji, KRS, komunikatach prasowych oraz przeglądach ruchu (m.in. diplomacy.pl, OKO.press, TVN24). Pominięto podmioty, których współczesnej polskiej obecności nie udało się potwierdzić (m.in. GUPS Poland, „Komitet Palestyński", „Akcja Palestyna", „Młodzi dla Palestyny", „Żydzi przeciwko Okupacji" jako odrębna formacja PL). Sieć regionalna „X dla Palestyny" obejmuje też inne miasta — wymieniono te z najwyższą aktywnością. Loga (gdzie obecne) pochodzą z domen oryginalnych organizacji — użycie redaktorskie, identyfikacja źródła. Aktywność i zasięg ruchu zmieniają się szybko — błędy i pominięcia prosimy zgłaszać.

← powrót do rejestru źródeł  ·  Wybór: J. Sypiański

Polska flotylla Sumud

polska obecność — dwie misje morskie · konwój lądowy — interwencja zbrojna

Dwie edycje Globalnej Flotylli Sumud z polskim udziałem: przejęcie i zatrzymanie w październiku 2025 r. (4 obywateli RP, 15 statków pod polską banderą) — oraz edycja 2026 przejęta w dwóch falach (kwiecień–maj, ponad 70 łodzi i 1000 uczestników; polską delegację koordynowała Alina Palichleb). Osobny wątek: Polka z lądowego konwoju Sumud zatrzymana w Libii.

Globalna Flotylla Sumud (arab. صمود — wytrwałość, opór) to seria wielonarodowych misji humanitarnych zmierzających do Strefy Gazy. Polski udział w trzech przejęciach: październik 2025 (4 obywateli RP, 42 statki, 462 zatrzymanych), kwiecień 2026 (fala I — ~22 statki przejęte koło Krety, wśród zatrzymanych dr Magdalena Górska) i maj 2026 (fala II — Kozak, Wisłocka, Awad; ~50 jednostek przejętych, 428 zatrzymanych). Wszystkie zakończyły się izraelską interwencją zbrojną na wodach międzynarodowych.

Edycja 2025 — październik

42 statki
uczestniczące

462 zatrzymanych
uczestników

15 statków pod
polską banderą

Data przejęcia

październik 2025 r. — wody międzynarodowe

Polscy uczestnicy

4 obywateli RP zatrzymanych i deportowanych

Polska bandera

15 statków zarejestrowanych pod polską banderą

Śledztwo

Prokuratura Okręgowa w Gdańsku, wszczęte 27 V 2026 (dochodzenie od IV 2026) — piractwo morskie oraz art. 189 § 1 i 3 kk; zakres: zdarzenia 1–7 X 2025

[picture]

Polska ekipa „Płyniemy do Gazy” przed Sejmem, wrzesień 2025 · fot. vivapalestyna.pl

Polscy uczestnicy (2025)

Franciszek Sterczewski

Wikipedia

Poseł na Sejm RP · Koalicja Obywatelska

Poseł IX i X kadencji, znany z akcji humanitarnych na granicy polsko-białoruskiej. Uczestniczył jako obserwator polityczny. Po deportacji złożył interpelację ws. braku reakcji MSZ podczas zatrzymania.

Karolina Nina Ptak

Stowarzyszenie Nomada

Aktywistka humanitarna · prezeska Stowarzyszenia Nomada

Uczestniczka misji humanitarnych w Strefie Gazy. Sygnatariuszka wrocławskiego zawiadomienia o ludobójstwo (25 V 2026); pokrzywdzona w gdańskim śledztwie.

Ewa Jasiewicz

Lubimyczytać·X / Twitter·Rzeczpospolita — „Dla izraelskich żołnierzy byłam zwierzęciem” (2010)

Dziennikarka · aktywistka

Polsko-brytyjska aktywistka i dokumentalistka, redaktorka polskiej edycji Le Monde Diplomatique, autorka Podpalić Gazę. Uczestniczyła w Freedom Flotilla (2010, Mavi Marmara). Sygnatariuszka zawiadomienia wrocławskiego; pokrzywdzona w śledztwie gdańskim.

Omar Faris

Viva Palestyna — sylwetki

Prezes Stowarzyszenia Społeczno-Kulturalnego Palestyńczyków Polskich

Obywatel RP palestyńskiego pochodzenia. Pokrzywdzony w gdańskim śledztwie prokuratorskim.

Edycja 2026 — dwie fale (kwiecień i maj)

Flotylla 2026 wyruszyła z Barcelony 12 kwietnia i dołączyła do jednostek z Marsylii i Neapolu — organizatorzy zapowiadali ponad 70 łodzi i 1000 uczestników. Izrael przechwycił dwie fale: pierwszą koło Krety (noc 29/30 IV), drugą — wypływającą ponownie z tureckiego Marmaris — ok. 130 km od Cypru (18–19 V). Polacy uczestniczyli w obu.

Fala I — 29–30 kwietnia 2026

22 statki
przejęte

175 uczestników
zatrzymanych

600 mil morskich
od Gazy (Kreta)

Lokalizacja

wody międzynarodowe — Morze Śródziemne, okolice Krety, ponad 1100 km od Gazy

Skala flotylii

ponad 70 łodzi · ponad 1000 uczestników z kilkudziesięciu krajów (start z Barcelony, Marsylii i Neapolu)

Po przejęciu

uczestnicy przekazani na morzu greckim jednostkom i przewiezieni do portu Atherinolakkos na Krecie (168 osób; 2 pozostały u władz izraelskich); statki odholowane do tureckiego portu Marmaris

Polska obecność

wśród zatrzymanych dr Magdalena Górska (badaczka, Utrecht) · koordynacja polskiej delegacji: Alina Palichleb

Reakcja międzynarodowa

Hiszpania: przejęcie „nielegalne" · Turcja: „akt piractwa" · eksperci ONZ żądają natychmiastowego uwolnienia

[picture]

Jednostki flotylli w tureckim porcie przed wypłynięciem fali II, maj 2026 · fot. AP/Murat Kocabaş via Polsat News

Fala II — 18–19 maja 2026

~50 jednostek
przejętych (z 48–50)

428 zatrzymanych
uczestników

3 polskiej delegacji
(2 obywateli RP)

Start fali II

turecki port Marmaris — tydzień przed przejęciem

Miejsce przejęcia

wody międzynarodowe, ok. 130 km od wybrzeży Cypru

Data zatrzymania

18 maja (Kozak, godz. 12:24) · 19 maja (Wisłocka, Awad)

Statki

Marylin (Kozak) · Azur (Wisłocka) · Elengi (Awad — łódź ostrzelana przez Izrael, incydent widoczny w transmisji na żywo)

Przetrzymywanie

transport do portu izraelskiego; zatrzymani w Izraelu do 21 maja

Zwolnienie

21 maja 2026 r. — opuścili Izrael przez Stambuł, potwierdzone przez MSZ

Stan zdrowia

Kozak i Wisłocka — dobry · Awad — hospitalizowany w Stambule, stan stabilny

Reakcja Polski

Sikorski wzywa chargé d'affaires Izraela (21 V) · zakaz wjazdu do RP dla min. Ben Gwira (5 lat) po filmach z drwinami z zatrzymanych

Polscy uczestnicy (2026)

Alina Palichleb

FestivALT·zrzutka.pl — zbiórka „Polska załoga do Gazy"

Szefowa / koordynatorka polskiej delegacji

Organizatorka polskiego udziału w misji; prowadziła zbiórkę publiczną na finansowanie polskiej załogi. Cytowana przez HRF: „Wiemy, że władze izraelskie nie mają żadnego prawa zatrzymać flotylli. Jesteśmy nieuzbrojeni i nie stanowimy zagrożenia." Apelowała do rządu RP i UE o nałożenie sankcji na Izrael. Brak potwierdzenia w dostępnych źródłach, że sama została zatrzymana.

dr Magdalena Górska

Utrecht University

Badaczka (Utrecht University) · Fala I (kwiecień)

Adiunktka w Graduate Gender Programme Uniwersytetu w Utrechcie, autorka Breathing Matters. Zatrzymana przy przejęciu fali I koło Krety (noc 29/30 IV); znalazła się wśród 34 hospitalizowanych uczestników po przekazaniu władzom greckim. Jedyna Polka potwierdzona imiennie w przekazach prasowych z fali I.

Łukasz Kozak

Akcja Socjalistyczna — „Towarzysz Łukasz Kozak płynie z Flotyllą” (wideo)

Aktywista · Fala II (maj) · statek Marylin

Działacz Akcji Socjalistycznej. Zatrzymany 18 maja 2026 r. o godz. 12:24; po zatrzymaniu ogłosił w nagraniu SOS strajk głodowy w solidarności z palestyńskimi więźniami. Przetrzymywany w Izraelu; zwolniony 21 maja, wrócił przez Stambuł.

Agata Wisłocka

Uniwersytet Wiedeński — zespół kosmologii·Researchers4Palestine

Astrofizyczka · Fala II (maj) · statek Azur

Doktorantka w zespole Data Science in Cosmology/Astrophysics Uniwersytetu Wiedeńskiego, związana z Researchers4Palestine — płynęła jako edukatorka, zwracając uwagę na scholastycyd w Gazie. Zatrzymana 19 maja 2026 r. Przetrzymywana w Izraelu; zwolniona 21 maja, wróciła przez Stambuł. Stan dobry.

Kareem Awad

Rzeczpospolita — ostrzelanie łodzi Elengi

Student medycyny · Fala II (maj) · statek Elengi

Student Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, polski delegat z obywatelstwem brytyjskim („obywatelstwa polskiego nie ma, ale podlega pod polską delegację” — rzecznik GS Polska). Płynął na łodzi Elengi, ostrzelanej przez siły izraelskie. Zatrzymany 19 maja 2026 r. Po zwolnieniu (21 V) hospitalizowany w Stambule — stan stabilny.

Konwój lądowy — Libia (maj–czerwiec 2026)

Równolegle do misji morskiej działał Globalny Lądowy Konwój Sumud zmierzający do Gazy przez Afrykę Północną. Ok. 17 maja uczestnicy zostali zatrzymani przez siły gen. Chalify Haftara pod Syrtą (ok. 6 km od granicy wschodniej Libii); 24 maja, po wyjeździe na kolejną rundę rozmów, kontakt się urwał. Wolontariusze przetrzymywani są w koszarach policyjnych na wschodzie Libii; dotarł do nich włoski konsul Filippo Colombo („stan dobry, warunki sanitarne złe"). Rozważana jest deportacja. Stan na 7 VI 2026: brak potwierdzenia uwolnienia.

Laura Kwoczała-Alsubaih

Wikimedia Commons·Radio Wrocław

Aktywistka · konwój lądowy

24-letnia działaczka praw człowieka z Oleśnicy — współorganizatorka oleśnickich marszów Strajku Kobiet (2020), współprzewodnicząca Ostrej Zieleni, członkini Młodzieżowego Forum LGBT+. Zatrzymana z dziewięcioma innymi aktywistami przez siły wschodniolibijskie. Matka, Sylwia Kwoczała, apeluje publicznie do MSZ o pomoc.

Chronologia

październik 2025

Przejęcie Edycji 2025. Izraelska marynarka wchodzi na pokłady 42 statków. 462 uczestników zatrzymanych, w tym 4 Polaków; statki odholowane do portów izraelskich.

X–XI 2025

Deportacje. Sterczewski, Faris, Ptak, Jasiewicz — deportowani do Polski. Sterczewski udziela wywiadów, składa interpelację ws. bierności MSZ.

12 IV 2026

Start Edycji 2026. Łodzie wyruszają z Barcelony, Marsylii i Neapolu. Organizatorzy zapowiadają ponad 70 jednostek, ponad 1000 uczestników z kilkudziesięciu krajów.

29–30 IV 2026

Fala I — przejęcie koło Krety. ~22 statki przejęte ponad 1100 km od Gazy. 175 uczestników zatrzymanych (organizatorzy: 168 przewiezionych na Kretę, 2 u władz izraelskich), wśród nich dr Magdalena Górska — później jedna z 34 hospitalizowanych. MSZ zwołuje sztab kryzysowy, służby konsularne w kontakcie z rodzinami. Hiszpania: przejęcie „nielegalne"; Turcja: „akt piractwa"; eksperci ONZ żądają uwolnienia.

1 V 2026

Uczestnicy na Krecie. 168 zatrzymanych przekazanych greckim jednostkom i przewiezionych do portu Atherinolakkos (Kreta); 2 osoby pozostają u władz izraelskich. Statki odholowane do tureckiego Marmaris.

ok. 11 V 2026

Fala II wypływa z Marmaris. Konwój 48–50 jednostek rusza ponownie w stronę Gazy z tureckiego portu, do którego odholowano statki fali I.

ok. 17 V 2026

Konwój lądowy zatrzymany w Libii. Uczestnicy Globalnego Lądowego Konwoju Sumud — w tym Laura Kwoczała-Alsubaih z Oleśnicy — zatrzymani przez siły gen. Haftara pod Syrtą, ok. 6 km od granicy wschodniej Libii.

18–19 V 2026

Fala II — drugie przejęcie. Ok. 130 km od Cypru Izrael przejmuje 47 z 48 jednostek (ostatecznie ~50 statków, 428 zatrzymanych). Kozak zatrzymany 18 V (godz. 12:24, statek Marylin); Wisłocka (statek Azur) i Awad — 19 V. Zatrzymani przewiezieni do portu izraelskiego.

20 V 2026

Głodówka zatrzymanych. Co najmniej 87 uczestników fali II rozpoczyna strajk głodowy w proteście przeciw „bezprawnemu uprowadzeniu". Min. Ben Gwir publikuje nagrania, na których drwi z zatrzymanych.

21 V 2026

Zwolnienie Polaków · reakcja Warszawy. Sikorski wzywa chargé d'affaires Izraela. Kozak, Wisłocka i Awad opuszczają Izrael przez Stambuł (obywatelstwo polskie: Kozak i Wisłocka; Awad — brytyjskie). Awad hospitalizowany w Stambule, stan stabilny. MSWiA podpisuje 5-letni zakaz wjazdu do RP dla Ben Gwira.

24 V 2026

Libia — urwany kontakt. Kwoczała-Alsubaih wysyła matce ostatnią wiadomość przed „kolejną rundą rozmów" z siłami Haftara; kontakt się urywa. Później włoski konsul Filippo Colombo dociera do przetrzymywanych w koszarach policyjnych — stan dobry, warunki sanitarne złe.

27 V 2026

Śledztwo gdańskie. Prokuratura Okręgowa w Gdańsku przejmuje prowadzone od kwietnia dochodzenie i wszczyna śledztwo ws. zdarzeń 1–7 X 2025 — dwa kierunki: piractwo morskie oraz pozbawienie wolności ze szczególnym udręczeniem (art. 189 § 1 i 3 kk). Pokrzywdzeni: Sterczewski, Faris, Ptak, Jasiewicz. HRF składa analizę łańcucha dowodzenia.

VI 2026

Stan bieżący. Śledztwo gdańskie w toku. HRF prowadzi równoległe postępowania w Anglii i przygotowuje sprawę w trzeciej jurysdykcji. Status prawny Edycji 2026 (fali I i II) nie jest oficjalnie wyjaśniony. Uczestnicy konwoju lądowego — w tym Kwoczała-Alsubaih — wciąż przetrzymywani we wschodniej Libii; rozważana deportacja.

Kontekst: blokada morska Gazy

Izrael utrzymuje blokadę morską Strefy Gazy od 2007 r. Żadna flotylla humanitarna nie uzyskała zgody na wejście do portu od czasu ataku na Mavi Marmara (2010), w którym zginęło 10 aktywistów. ONZ uznało blokadę za niezgodną z prawem międzynarodowym; Izrael kwestionuje tę ocenę. Flotylla Sumud (2025) była pierwszą dużą misją od Flotylli Wolności (2015). Edycje 2026 były pod względem skali największą skoordynowaną cywilną akcją morską dla Palestyny w historii.

Źródła

15 IV 2026 prasa Euronews — Flotilla sets sail from Spain euronews.com — skala flotylli (70+ łodzi, 1000+ uczestników), start z Barcelony

30 IV 2026 prasa Al Jazeera — Israeli forces raid Global Sumud Flotilla boats aljazeera.com — fala I: przejęcie koło Krety

30 IV 2026 prasa NPR — Activists say Israel has intercepted their Gaza aid flotilla near Crete npr.org — fala I: 22 statki, 175 zatrzymanych, 600 mil od Gazy

1 V 2026 prasa Al Jazeera — Flotilla vessels taken to Crete aljazeera.com — fala I: 168 osób przekazanych do portu Atherinolakkos, 2 u władz izraelskich

1 V 2026 prasa WP — Polka zatrzymana wraz z Globalną Flotyllą Sumud wp.pl — fala I: dr Magdalena Górska wśród zatrzymanych; 175 aktywistów, >1100 km od Gazy

V 2026 źródło OHCHR — UN experts: Israel must immediately release flotilla activists ohchr.org — eksperci ONZ o bezprawności przejęcia fali I

18 V 2026 prasa Rzeczpospolita — Polak porwany przez Izrael na wodach międzynarodowych rp.pl — fala II: Kozak zatrzymany, statek Marylin

19 V 2026 prasa Gazeta Prawna — Sikorski wzywa chargé d'affaires Izraela gazetaprawna.pl — fala II: daty zatrzymań (Kozak pon. 12:24, Wisłocka i Awad wt.), 47 z 48 jednostek, ~130 km od Cypru, obywatelstwo brytyjskie Awada, start z Marmaris

19 V 2026 prasa RMF 24 — Polska delegacja Flotylli Sumud zatrzymana rmf24.pl — fala II: 45 jednostek przejętych do 19 V; transport do portu izraelskiego; rzecznik polskiej sekcji R. Piotrowski

20 V 2026 prasa Al Jazeera — 87 flotilla activists on hunger strike aljazeera.com — fala II: głodówka zatrzymanych; 428 osób z 40+ krajów bez kontaktu z prawnikami; nagrania Ben Gwira

21 V 2026 prasa RMF 24 — Nowe informacje o polskich obywatelach z konwoju Flotylli Sumud rmf24.pl — zwolnienie Kozaka, Wisłockiej i Awada; stan zdrowia; wyjazd przez Stambuł

21 V 2026 prasa PAP — W czwartek Polacy z Flotylli Sumud opuszczą Izrael pap.pl — wyjazd 21 V; 50 statków / 428 zatrzymanych; 2 osoby z obywatelstwem polskim; wniosek o zakaz wjazdu Ben Gwira; start fali II z Marmaris

21 V 2026 prasa TVN24 — Polacy wypuszczeni; Ben Gwir z zakazem wjazdu do Polski tvn24.pl — 5-letni zakaz wjazdu dla Ben Gwira podpisany przez MSWiA

21 V 2026 prasa Polsat News — Sikorski: wzywamy chargé d'affaires Izraela polsatnews.pl — wezwanie chargé d'affaires 21 V (po fali II)

2026 źródło zrzutka.pl — „Polska załoga do Gazy – wesprzyj Sumud Flotyllę!" (Alina Palichleb) zbiórka publiczna na finansowanie polskiej załogi edycji 2026

1 V 2026 prasa RMF 24 — Polka trafiła do szpitala rmf24.pl — fala I: 34 hospitalizowanych, w tym dr Górska; sztab kryzysowy MSZ

26 V 2026 prasa Radio Wrocław — Oleśniczanka zatrzymana w Libii radiowroclaw.pl — konwój lądowy: Kwoczała-Alsubaih, zatrzymanie pod Syrtą, relacja matki

V/VI 2026 prasa WP — Polka zatrzymana w Libii; służby Haftara rozważają deportację wp.pl — konwój lądowy: koszary policyjne, konsul Colombo, możliwa deportacja

VI 2026 prasa Gazeta Wyborcza Wrocław — Mama 24-letniej Laury: warunki nie są dobre wroclaw.wyborcza.pl — konwój lądowy: relacja matki, włoski konsul u zatrzymanych, galeria zdjęć

na bieżąco źródło Global Sumud Flotilla — oficjalny tracker jednostek globalsumudflotilla.org — pozycje i status statków (m.in. Marylin, Azur)

na bieżąco opracowanie Wikipedia — Globalna Flotylla Sumud pl.wikipedia.org — przegląd inicjatywy i edycji

27 V 2026 źródło Hind Rajab Foundation — analiza łańcucha dowodzenia Dokumentacja złożona do akt gdańskiego śledztwa; statystyki Edycji 2025 · (tłumaczenie AI)

2 VI 2026 prasa Rzeczpospolita — Prokuratura stanęła przeciw Izraelowi rp.pl — gdańskie śledztwo: dochodzenie od IV 2026, przejęcie sprawy 27 V, dwa kierunki (piractwo morskie + art. 189 § 1 i 3 kk), zakres 1–7 X 2025

5 VI 2026 prasa Interia — Prokuratura mówi o piractwie morskim interia.pl — kwalifikacja piractwa morskiego; pokrzywdzeni: Sterczewski, Faris, Ptak, Jasiewicz

Powiązane · § III Prokuratura Okręgowa w Gdańsku — śledztwo ws. Flotylli Sumud 2025 →

Zastrzeżenia / nota źródłowa Akta gdańskiego śledztwa są niejawne. Liczby 462 zatrzymanych i 42 statków (Edycja 2025; prasa podaje też „ponad 470 osób z 47 państw") oraz 22 statki / 175 zatrzymanych (fala I — wg organizatorów 168 przewiezionych na Kretę i 2 u władz izraelskich) i 47–50 jednostek / 428 zatrzymanych (fala II — liczby rosły między 19 a 21 V) pochodzą z przekazów medialnych i analiz HRF — nie z urzędowych ustaleń prokuratury. Rola Aliny Palichleb jako koordynatorki delegacji jest potwierdzona (zrzutka.pl, HRF); jej zatrzymanie — nie. Stan prawny Edycji 2026 (czy i jakie postępowania wszczęto ws. obu fal) nie jest udokumentowany w dostępnych źródłach polskich na dzień 7 VI 2026 r. Opis uczestników opiera się na przekazach prasowych i komunikatach organizacji humanitarnych. Fotografie: F. Sterczewski — fot. Adrian Grycuk, CC BY-SA 3.0 pl (Wikimedia Commons); K.N. Ptak — nomada.info.pl; E. Jasiewicz — jewishnews.co.uk; O. Faris i ekipa 2025 — vivapalestyna.pl; M. Górska — uu.nl; kadr z tureckiego portu — AP/Murat Kocabaş via Polsat News; A. Palichleb — festivalt.com; Ł. Kozak — kadr z wideo Akcji Socjalistycznej; K. Awad — grafika Global Sumud via Radio Wrocław; L. Kwoczała-Alsubaih — archiwum prywatne via wyborcza.pl.

← dossier Palestyna  ·  polskie postępowania  ·  Wybór: J. Sypiański

Literatura o Palestynie

po polsku — przekłady i oryginały

Książki dostępne w języku polskim — przekłady klasyki i reportaże palestyńskie oraz polskie oryginały.

Przekłady z arabskiego

Murid al-Barghusi Mourid Barghouti

Jestem stamtąd, jestem stąd

Wulidtu hunak, wulidtu huna (2009)

Wydawnictwo Czarne, 2014 · tłum. Hanna Jankowska · z arabskiego

Wspomnienia Barghusiego — palestyńskiego poety — o dziedziczeniu wygnania i urodzeniu wnuka w Kairze. Jeden z najpiękniejszych literackich głosów palestyńskiego exodusu.

wydawca lubimyczytać upoluj e-booka od 6,40 zł

Adanijja Szibli Adania Shibli

Drobny szczegół

Tafsil sanawi (2017)

Wydawnictwo Drzazgi, 2023 · tłum. Hanna Jankowska · z arabskiego

Nowela Szibli w dwóch częściach: mord i gwałt dokonany przez izraelskich żołnierzy w 1949 r. oraz palestyńska kobieta szukająca śladów zbrodni siedemdziesiąt lat później. Wywołała kontrowersje przy przyznaniu nagrody targów frankfurckich w 2023 r.

wydawca lubimyczytać upoluj e-booka od 18,00 zł

Przekłady z innych języków

Edward W. Said

Za ostatnim niebem. Palestyńczycy

After the Last Sky: Palestinian Lives (1986)

Aletheia, 2002 · tłum. Michał Lipszyc · z angielskiego

Eseistyczno-dokumentalna refleksja Saida o palestyńskiej egzystencji pod okupacją i w diasporze — splot eseju politycznego z fotografiami Jeana Mohra. Jedyna dotychczas potwierdzona polska edycja Saida.

lubimyczytać allegro

Radża Szahade Raja Shehadeh

Palestyńskie wędrówki. Zapiski o znikającym krajobrazie

Palestinian Walks: Notes on a Vanishing Landscape (2007, Nagroda Orwell)

Karakter, 2011 (4. wyd. 2024) · tłum. Anna Sak · z angielskiego

Sześć pieszych wypraw przez Zachodni Brzeg — każda portret krajobrazu i jego postępującego znikania pod osadnictwem. Najczęściej wznawiany tytuł palestyński na polskim rynku.

wydawca lubimyczytać upoluj e-booka od 22,47 zł

Radża Szahade Raja Shehadeh

Dlaczego Izrael boi się Palestyny?

What Does Israel Fear from Palestine? (2024)

Karakter, 2024 · tłum. Anna Sak · z angielskiego

Esej prawnika i pisarza o strukturze lęku leżącego u podstaw izraelskiej polityki — od prawa do narracji historycznej.

wydawca lubimyczytać upoluj e-booka od 27,89 zł

Raszid al-Chalidi Rashid Khalidi

Palestyna: wojna stuletnia

The Hundred Years' War on Palestine (2020)

Wydawnictwo Literackie, 2025 · tłum. Anna Dzierzgowska · z angielskiego

Historyk z Columbii analizuje konflikt jako kolonialną wojnę osadniczą w sześciu kampaniach — od deklaracji Balfoura do dziś, z dokumentami rodzinnymi i archiwami. Syntetyczna historia polityczna.

wydawca lubimyczytać upoluj e-booka od 48,98 zł

Ilan Pappé

Czystki etniczne w Palestynie

The Ethnic Cleansing of Palestine (2006)

Książka i Prasa / Biblioteka Le Monde Diplomatique, 2017 · tłum. Anna Sak · z angielskiego

Izraelski historyk dokumentuje planową depopulację Palestyny w 1948 r. — Plan Dalet, 530 wyludnionych wsi, wypędzenie 750 tysięcy Palestyńczyków. Najchętniej cytowana akademicka analiza Nakby.

lubimyczytać upoluj e-booka od 320,00 zł

Szlomo Zand Shlomo Sand

Kiedy i jak wynaleziono naród żydowski

Comment le peuple juif fut inventé (2008)

Wydawnictwo Akademickie Dialog, 2019 · tłum. Hanna Zbonikowska-Bernatowicz · z francuskiego

Izraelski historyk z Uniwersytetu Tel Awiwu dekonstruuje mit „narodu wiecznego" — pokazuje, że nowoczesny syjonizm zbudował narrację o diasporze i powrocie z materiałów biblijnych i romantycznego nacjonalizmu XIX w. Nagroda Médicis essai we Francji.

wydawca lubimyczytać upoluj e-booka od 14,50 zł

Tom Segew Tom Segev

Siódmy milion. Izrael — piętno Zagłady

Ha-Milyon ha-shvi'i (1991)

Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012 · tłum. Barbara Gadomska · z hebrajskiego

Izraelski dziennikarz i historyk żydowskiego pochodzenia. „Siódmy milion" to Żydzi w Palestynie — świadkowie Zagłady z odległości. Segev bada, jak trauma Holokaustu ukształtowała tożsamość Izraela i jak instrumentalizowano ją politycznie — od procesu Eichmanna po wojnę sześciodniową.

wydawca lubimyczytać upoluj e-booka od 55,39 zł

Didier Fassin

Moralna abdykacja. Dlaczego świat nie powstrzymał zagłady Strefy Gazy?

Une étrange défaite (2024)

Obroty, 2026 · tłum. Oskar Hedemann · z francuskiego

Socjolog i lekarz analizuje pierwsze sześć miesięcy po 7 października 2023 r. — przemilczenia mediów, kontrolę narracji i zagłuszanie głosów humanitarnych przez oskarżenia o antysemityzm. Dokumentacja moralnej kapitulacji zachodnich elit.

wydawca lubimyczytać upoluj e-booka od 25,29 zł

Nathan Thrall

Jeden dzień z życia Abeda Salamy. Reportaż

A Day in the Life of Abed Salama (2023)

Znak Literanova, 2024 · tłum. Monika Bukowska · z angielskiego · Pulitzer 2024

Palestyński ojciec szuka syna po wypadku autobusu szkolnego pod Jerozolimą. Thrall śledzi losy kilkunastu postaci, by pokazać anatomię życia pod izraelską kontrolą — mur, checkpointy, dwa systemy prawne. Nagroda Pulitzera 2024 w kategorii non-fiction.

wydawca lubimyczytać upoluj e-booka od 22,14 zł

Polskie oryginały

Paweł Smoleński

Oczy zasypane piaskiem. Notatki z Palestyny

Wydawnictwo Czarne, 2014 (wznow. 2021)

Reportaż z Jerozolimy, Gazy i wsi Zachodniego Brzegu. Smoleński dokumentuje codzienność pod okupacją bez retoryki — jeden z kluczowych głosów polskiego dziennikarstwa o Palestynie.

wydawca lubimyczytać upoluj e-booka od 14,95 zł

Paweł Mościcki

Gaza. Rzecz o kulturze eksterminacji

Karakter, 2025

Filozoficzny esej badacza z IBL PAN o tym, co kultura może powiedzieć wobec eksterminacji — napisany w bezpośredniej reakcji na wydarzenia 2023–2024.

wydawca lubimyczytać upoluj e-booka od 24,02 zł

Dalia Mikulska

Kiedyś wszyscy byliśmy tu ludźmi. Reportaże z Palestyny

Wydawnictwo Filtry, 2025

Reportaże polskiej dziennikarki z Palestyny — relacje bezpośrednie z terenu. Najświeższy głos polskiego reportażu.

wydawca lubimyczytać upoluj e-booka od 30,99 zł

Wybór: J. Sypiański · sypian.ski/palestyna

Filmy o Palestynie

fabularne i dokumentalne — o Palestynie i jej kinie

Kino palestyńskie i filmy o Palestynie — nagrody, polska dystrybucja, dostępność VOD.

Dokumentalne

2024

Nie chcemy innej ziemi Oscar 2025

No Other Land

Basel Adra, Yuval Abraham, Rachel Szor, Hamdan Ballal · 2024 · Berlinale · EFA · CPH:DOX

Filmweb Wikipedia EN IMDb VOD PL Zwiastun Cały film

Palestyński aktywista i izraelski dziennikarz dokumentują przez cztery lata wyburzanie wsi Masafer Yatta na Zachodnim Brzegu. Oscar za najlepszy film dokumentalny (97. ceremonia, marzec 2025), nagroda Berlinale (Panorama), EFA i publiczności CPH:DOX. Dostępny z polskimi napisami na vod.mdag.pl — 11 PLN e-bilet, dostęp ograniczony do Polski.

2014

Poszukiwane 18

The Wanted 18

Amer Shomali, Paul Cowan · 2014 · kandydat do Oscara 2015 · Abu Dhabi FF — najlepszy dokument arabski

Filmweb Wikipedia EN IMDb Zwiastun Cały film

Animowany dokument o osiemnastu krowach, które Palestyńczycy przemycili na Zachodni Brzeg w 1987 r., by osiągnąć mleczną niezależność od Izraela — i które izraelska armia uznała za zagrożenie bezpieczeństwa państwa. Kandydat Palestyny do Oscara na 88. ceremonii.

1980

Urodzajna pamięć

Fertile Memory · الذاكرة الخصبة

Michel Khleifi · 1980 · Cannes 1981 (Quinzaine des Réalisateurs)

Filmweb IMDb Zwiastun Cały film

Dwie palestyńskie kobiety — wdowa z Nazaretu i młoda robotnica z Ramallah — opowiadają o ziemi, pamięci i okupacji. Pierwszy palestyński film pokazany w Cannes (1981, Dwutygodnik Reżyserów) i pionier kina palestyńskiego jako gatunku.

Fabularne

2005

Paradise Now Złoty Glob

Hany Abu-Assad · 2005 · Złoty Glob — najlepszy film nieanglojęzyczny · nominacja Oscar (78. ceremonia)

Filmweb Wikipedia PL IMDb Zwiastun Cały film

Dwaj przyjaciele z Nablus zostają wybrani na zamachowców-samobójców w Tel Awiwie — film śledzi ostatnią dobę przed akcją. Pierwszy palestyński film nominowany do Oscara (2006) i jedyny dotychczas z Złotym Globem w tej kategorii.

2013

Omar nominacja Oscar

Omar · عمر

Hany Abu-Assad · 2013 · nominacja Oscar (86. ceremonia) · polska premiera kinowa 5 IX 2014, dystr. Art House

Filmweb Wikipedia EN IMDb Zwiastun

Młody palestyński piekarz, zakochany i zaangażowany w ruch oporu, zostaje werbowany przez izraelski wywiad jako informator. Abu-Assad — jedyny palestyński reżyser z dwiema nominacjami do Oscara w kategorii najlepszy film nieanglojęzyczny.

2009

Czas, który pozostał Cannes

The Time That Remains · Le temps qu'il reste

Elia Suleiman · 2009 · konkurs główny Cannes 2009 · pokaz w Krakowie XI 2024 (napisy PL)

Filmweb Wikipedia EN IMDb Zwiastun Cały film

Suleiman rekonstruuje historię swojej rodziny w Nazarecie od 1948 r. do dziś — przez archiwalne dokumenty ojca i własne wspomnienia. W konkursie głównym Cannes 2009. Wyświetlany z polskimi napisami w Krakowie w listopadzie 2024 (festiwal Palestyna w Krakowie, Kino Pod Baranami).

2002

Boska interwencja Cannes

Divine Intervention · يد إلهية

Elia Suleiman · 2002 · Jury Prize Cannes 2002 (Prix du Jury)

Filmweb Wikipedia PL IMDb Zwiastun Cały film

Absurdystyczna komedia o Palestyńczyku z Jerozolimy odwiedzającym chorego ojca w Nazarecie — i o barierach, które musi przekraczać. Nagroda Jury w Cannes 2002. Najważniejszy film Suleimana, ikona kina palestyńskiego.

1987

Ślub w Galilei Cannes

Wedding in Galilee · عرس الجليل

Michel Khleifi · 1987 · FIPRESCI Cannes 1987

Filmweb Wikipedia EN IMDb Zwiastun Cały film

Palestyński wieśniak chce wyprawić synowi tradycyjne wesele, ale izraelski komendant wojskowy stawia warunek: musi zaprosić go i oficerów. Pierwszy palestyński film fabularny pokazany w konkursie Cannes — nagroda FIPRESCI i nagroda krytyków.

2025

Głos Hind Rajab Wenecja 2025

The Voice of Hind Rajab · La voix de Hind Rajab

Kaouther Ben Hania · 2025 · Srebrny Lew — Grand Prix Jury (Wenecja 2025) · nagroda publiczności San Sebastián

Wikipedia EN IMDb Zwiastun

Kaouther Ben Hania rekonstruuje ostatnie godziny Hind Radżab — sześcioletniej dziewczynki zabitej 29 lutego 2024 r. przez izraelskie czołgi w Gazie — przez pryzmat ratowników Czerwonego Półksiężyca, którzy przez telefon próbowali do niej dotrzeć. Film wplata autentyczne nagrania jej głosu. Premiera na 82. MFF w Wenecji (wrzesień 2025): Srebrny Lew — Grand Prix Jury i rekordowe owacje na stojąco (23 minuty). Nagroda publiczności w San Sebastián. Obsada: Saja Kilani, Motaz Malhees, Amer Hlehel.

2025

Palestine 36 TIFF 2025

Annemarie Jacir · 2025 · TIFF 2025 (Gala Presentations) · kandydat Palestyny do Oscara (98. ceremonia)

Filmweb Wikipedia EN IMDb Zwiastun

Dramat historyczny o arabskim powstaniu 1936–1939 w Mandacie Palestyny przeciw brytyjskim rządom kolonialnym. Jacir jako pierwsza nakręciła fabułę na terenie Palestyny w trakcie trwającej wojny — produkcja ukończona mimo opóźnień. Owacja na stojąco przez 20 minut na TIFF 2025 (Gala Presentations); europejska premiera na BFI London. Obsada: Hiam Abbass, Saleh Bakri, Kamel El Basha.

Wybór: J. Sypiański · sypian.ski/palestyna